Trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen.

Câu "Trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" là một câu tục ngữ quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Câu này đúc kết kinh nghiệm ứng xử và lựa chọn của cha ông ta trong cuộc sống.

Câu tục ngữ này bắt nguồn sâu xa từ đời sống nông nghiệp lúa nước truyền thống của người Việt. Trong bối cảnh xưa, phương tiện đi lại và sinh hoạt còn hạn chế, trang phục chủ yếu là vải vóc tự dệt, màu sắc cũng thường là trắng hoặc các màu tối tự nhiên. Việc giặt giũ quần áo không phải lúc nào cũng tiện lợi, nhất là khi đất bùn luôn hiện hữu. Do đó, việc chọn màu sắc quần áo để phù hợp với điều kiện thời tiết và môi trường là một kinh nghiệm thực tế. Màu trắng dễ bám bẩn và khó làm sạch khi trời mưa nhiều, bùn lầy. Ngược lại, màu đen hoặc các màu tối sẽ giữ được vẻ sạch sẽ lâu hơn dưới ánh nắng gay gắt, tránh bị phai màu. Từ kinh nghiệm thực tiễn trong việc lựa chọn trang phục, ông cha ta đã khái quát hóa thành bài học ứng xử trong mọi tình huống, thể hiện sự quan sát tinh tế và trí tuệ dân gian.

Với cách nói ẩn dụ sinh động và bài học kinh nghiệm sâu sắc, câu tục ngữ "Trời mưa tránh trắng, trời nắng tránh đen" thể hiện trí tuệ dân gian về sự khéo léo, linh hoạt trong ứng xử. Câu nói vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hiện đại.