Bắt cá mà gả cho cò,

Nửa đêm con vạc đưa đò rước dâu.

Cưới về buổi sáng hôm sau,

Mẹ cá buồn rầu ngồi gục nỉ non

Thấy cò đang rỉa thịt con

“Cò ơi, cò hỡi… bất nhơn thế này!”

Câu ca dao 'Bắt cá mà gả cho cò...' là một minh chứng sinh động cho nghệ thuật tự sự dân gian. Bài ca ngắn gọn nhưng chứa đựng nhiều tầng nghĩa sâu sắc, phản ánh khát vọng và triết lý sống của người lao động xưa.

Câu ca dao này có khả năng xuất phát từ thời xa xưa, khi con người còn sống gần gũi với thiên nhiên và các loài vật. Hình ảnh con cá, con cò, con vạc là những con vật quen thuộc trong đời sống nông nghiệp, đặc biệt là vùng sông nước. Cò thường được thấy bắt cá, còn vạc thì sống ở những vùng nước đầm lầy, có thể liên tưởng đến vai trò 'đưa đò'. Việc gả cá cho cò gợi lên hình ảnh một cuộc hôn nhân không tương xứng, thậm chí nguy hiểm. Trong xã hội cũ, tục gả bán con cái cho những kẻ có quyền thế, giàu có nhưng độc ác là có thật, gây ra bao nỗi đau cho các gia đình nghèo khổ. Câu ca dao có thể là lời than thở, lời cảnh tỉnh của những người mẹ, người cha trước thực trạng đau lòng đó, lên án sự vô nhân tính của kẻ giàu sang, quyền lực.

Bài ca dao là lời tố cáo mạnh mẽ những bất công xã hội, sự tàn nhẫn của con người. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi, nó để lại bài học sâu sắc về tình mẫu tử và lẽ đời.