Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh lịch sử đầy biến động của Việt Nam đầu thế kỷ 20, khi phong trào "Bình dân học vụ" được phát động mạnh mẽ nhằm xóa nạn mù chữ, nâng cao dân trí. "Bình dân học vụ" là một sáng kiến quan trọng của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm trang bị kiến thức cơ bản về đọc, viết, tính toán cho đông đảo nhân dân lao động. Tuy nhiên, không phải ai cũng hưởng ứng nhiệt tình. Vẫn còn một bộ phận người dân, do nhiều lý do như lười biếng, tư tưởng cũ, hoặc đơn giản là quen với nếp sống cũ, không chịu tham gia các lớp học này. Câu ca dao ra đời từ thực tiễn đó, là lời nhắc nhở, răn đe, đồng thời cũng là tiếng cười châm biếm nhẹ nhàng, giúp người dân nhận thức được tầm quan trọng của việc học chữ và tham gia các hoạt động cộng đồng, đặc biệt là trong giai đoạn đất nước đang cần sức người, sức của để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. "Trung Hoa giáp Tàu" là cách nói dân dã, phóng đại để chỉ những chuyện phiếm, chuyện không đâu, trái ngược với mục đích học tập nghiêm túc, thiết thực của "bình dân học vụ".