Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà việc học hành còn nhiều hạn chế, không phải ai cũng có cơ hội được đến trường. "Bình dân học vụ" là một phong trào xóa mù chữ được phát động trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ nhằm nâng cao dân trí. Câu ca dao có thể là lời động viên của những người phụ nữ, người mẹ, người yêu đối với những người đàn ông, người con trai của mình, kêu gọi họ hãy tranh thủ thời gian "Bình dân học vụ" để học con chữ, để không còn "chịu ngu". Đồng thời, nó cũng thể hiện sự thủy chung, son sắt của người phụ nữ Việt Nam, sẵn sàng chờ đợi, hy sinh vì tương lai tốt đẹp hơn cho người mình yêu, cho gia đình và cho đất nước. Thời gian "chín trăng", "mười thu" không chỉ là sự chờ đợi mà còn là lời hứa về một tương lai tươi sáng khi người chồng, người con trai đã có tri thức.