Chổi cùn cắp nách khăng khăng,

Hễ ai hỏi đến, thì văng nghìn vàng

Câu ca dao "Chổi cùn cắp nách khăng khăng, Hễ ai hỏi đến, thì văng nghìn vàng" là một lời than thở dí dỏm, thể hiện thái độ và tâm lý của người lao động nghèo trong xã hội cũ. Nó phản ánh một thực tế phũ phàng về giá trị con người.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là thời kỳ phong kiến và nửa phong kiến, nơi mà sự phân biệt giàu nghèo, sang hèn rất gay gắt. Người nông dân, người lao động thường bị coi thường, ít có cơ hội thể hiện giá trị bản thân. "Chổi cùn" ở đây là hình ảnh ẩn dụ cho người nghèo, người thấp cổ bé họng, không có địa vị xã hội. "Cắp nách khăng khăng" thể hiện sự cố gắng bám víu vào những gì mình có, dù là ít ỏi, như một cách tự bảo vệ bản thân hoặc thể hiện sự gắn bó với tài sản dù không đáng là bao. "Văng nghìn vàng" là lời nói cường điệu, mỉa mai, ám chỉ rằng nếu ai đó hỏi đến (tức là quan tâm, muốn sở hữu hoặc đánh giá), thì dù chỉ là vật vô giá trị, người ta cũng có thể nói phét, hoặc thực tế là chỉ khi có chút tài sản thì mới bị người đời chú ý, như thể phải trả một cái giá đắt để có được sự quan tâm đó. Nó phản ánh tâm lý e dè, phòng thủ và có phần tủi phận của những người nghèo trước sự săm soi, dò xét của xã hội.

Câu ca dao là lời châm biếm sâu cay về thái độ sống dựa trên vật chất của con người. Nó khơi gợi sự đồng cảm với những phận đời nhỏ bé, đồng thời nhắc nhở về giá trị nội tại của con người, không nên bị lu mờ bởi vật chất hay địa vị xã hội.