Đàn ông tập trống tập kèn

Đàn bà tập đụ cho quen cái lồn.

Câu ca dao "Đàn ông tập trống tập kèn / Đàn bà tập đụ cho quen cái lồn" là một lời lẽ thô tục, phản ánh một góc nhìn tiêu cực về vai trò và hành vi của phụ nữ trong một số bối cảnh xã hội xưa. Nó thuộc thể loại ca dao dân ca với ngôn ngữ giản dị nhưng hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa.

Câu ca dao này, với ngôn từ tục tĩu và nội dung nhạy cảm, rất có thể bắt nguồn từ những vùng nông thôn, nơi mà cuộc sống sinh hoạt còn nhiều khó khăn, áp lực và tư tưởng phong kiến, trọng nam khinh nữ còn nặng nề. Trong bối cảnh đó, vai trò của người phụ nữ thường bị bó hẹp trong gia đình, bếp núc và việc sinh con đẻ cái. "Tập đụ" ở đây có thể không chỉ hiểu theo nghĩa đen là quan hệ tình dục, mà còn mang ý nghĩa ẩn dụ về việc chuẩn bị cho vai trò làm vợ, làm mẹ, và sự phục tùng trong quan hệ vợ chồng theo quan niệm truyền thống. Việc "tập" để "quen" ám chỉ một quá trình rèn luyện để chấp nhận và thực hiện vai trò đó một cách tự nhiên, thậm chí là xem đó là bổn phận. Ngược lại, đàn ông với "tập trống, tập kèn" là những hoạt động thể hiện sự khéo léo, tài năng, sự đóng góp cho cộng đồng hoặc thể hiện uy thế, sức mạnh. Sự đối lập này càng làm nổi bật sự bất công trong cách nhìn nhận giá trị nam - nữ. Hoàn cảnh ra đời có thể liên quan đến những lời than thở, châm biếm của người phụ nữ trước sự bất công, hoặc là lời răn dạy mang tính tiêu cực, định kiến từ những người đàn ông hoặc phụ nữ đã bị ảnh hưởng bởi tư tưởng cũ.

Dù mang ngôn từ thô thiển, câu ca dao này là một minh chứng cho sự đa dạng trong kho tàng ca dao dân ca, phản ánh những góc khuất của xã hội và tư tưởng cũ. Nó đặt ra vấn đề về bình đẳng giới và giá trị của con người, khiến người nghe suy ngẫm về sự tiến bộ của xã hội.