Đêm đông giá ngắt như đồng,

Hỡi người thục nữ phòng không lạnh lùng.

Hỏi cô nay đã có chồng,

Hay còn đợi khách anh hùng sứt môi.

Đoạn ca dao "Đêm đông giá ngắt như đồng..." khắc họa một khung cảnh đêm đông lạnh lẽo và hé lộ nỗi lòng của một người phụ nữ. Câu ca diễn tả sự cô đơn, khắc khoải và mong chờ trong một đêm đông dài.

Câu ca dao này có khả năng ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi vai trò của người phụ nữ còn nhiều hạn chế và thường phải chịu sự sắp đặt trong hôn nhân. Đêm đông lạnh giá là hình ảnh ẩn dụ cho cuộc sống đơn chiếc, thiếu vắng tình thân hoặc sự ấm áp của gia đình. Chi tiết "anh hùng sứt môi" có thể ám chỉ một hình mẫu người đàn ông lý tưởng hoặc một người tình trong mộng mà người phụ nữ đang chờ đợi, dù vẻ ngoài có thể không hoàn hảo. Sự ra đời của câu ca dao này phản ánh thực tế đời sống sinh hoạt của người dân Việt Nam xưa, đặc biệt là phụ nữ nông thôn, trong những đêm đông giá rét, khi họ thường ở nhà một mình và có thể suy tư về cuộc sống, tình duyên.

Câu ca dao đã sử dụng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi để diễn tả tâm trạng của người phụ nữ. Nó không chỉ là lời than thở mà còn là tiếng lòng mong ước về sự lấp đầy khoảng trống trong tâm hồn, về một tình yêu hoặc một người bạn đời.