– Liệu bề đát được thì đan

Đừng gầy ra bỏ đó thế gian họ cười

– Các cô ơi, tôi không phải trai hư

Tôi đát được, tôi đan được, tôi lận bây giờ cho cô coi

Lận rồi tôi cột chặt hẳn hoi

Ở trên tôi rấn xuống ở ngoài tôi đè vô

Nói ra sợ mất lòng mấy cô

Ngó trong cái mủng chỗ mô tôi cũng dùi

Đoạn trích "Liệu bề đát được thì đan... chỗ mô tôi cũng dùi" là một phần của ca dao than thân, thể hiện lời khẩn cầu chân thành và ý chí quyết tâm của người lao động trước những định kiến xã hội. Lời ca dao vừa mang tính tự sự, vừa thể hiện khát vọng được tin tưởng, được chứng minh năng lực bản thân.

Câu ca dao này có khả năng bắt nguồn từ môi trường lao động thủ công truyền thống của người Việt, đặc biệt là trong các làng nghề dệt chiếu, đan lát hoặc các công việc đòi hỏi sự khéo léo của đôi tay. Trong xã hội xưa, phụ nữ thường bị gán cho những định kiến về sự yếu đuối, kém cỏi trong lao động nặng nhọc hoặc kỹ thuật phức tạp, trong khi nam giới mới là trụ cột. Lời ca dao này có thể là tiếng lòng của một người phụ nữ hoặc một người lao động bình thường, bị nghi ngờ về khả năng của mình chỉ vì định kiến giới hoặc do vẻ ngoài không được như ý. Họ phải lên tiếng khẳng định: "tôi không phải trai hư", "tôi đát được, tôi đan được", "chỗ mô tôi cũng dùi". Điều này cho thấy họ mong muốn được công nhận năng lực thực sự, được tham gia vào quá trình lao động, tạo ra sản phẩm và đóng góp cho cộng đồng. Hoàn cảnh ra đời có thể gắn liền với những lần giao duyên, hỏi vợ hoặc những lần thử thách năng lực tay nghề trong cộng đồng.

Đoạn ca dao là minh chứng cho sự phong phú của ngôn ngữ và tình cảm con người trong kho tàng văn học dân gian. Nó vừa thể hiện ý chí tự khẳng định, vừa chứa đựng bài học sâu sắc về cách nhìn nhận con người, vượt qua định kiến và tôn trọng giá trị lao động.