Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh sâu sắc thân phận người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến xưa, đặc biệt là những người thuộc tầng lớp lao động, bị áp bức, bất công. Trong một xã hội trọng nam khinh nữ, người phụ nữ thường phải chịu đựng nhiều thiệt thòi, đau khổ. Họ bị gả bán, bị đối xử tệ bạc, cuộc sống phụ thuộc vào người chồng, người cha, người con trai. "Sáng trăng" tượng trưng cho những lúc rảnh rỗi, có thể suy tư, nhưng chính những lúc đó lại càng làm nổi bật thêm sự u uất, bất mãn về "sự đời". Việc ví "sự đời" với "lá đa" đen sì, "mõm chó" cho thấy sự căm ghét tột cùng, muốn "chém cha" đi cái số phận nghiệt ngã đó. Câu ca này có thể ra đời trong bối cảnh người phụ nữ phải lao động vất vả, chịu nhiều bất công trong gia đình và xã hội, họ tìm đến ca dao như một phương tiện để giải tỏa tâm trạng và gửi gắm ước mơ.