– Tay cầm quyển sách làm chi

Hỏi thăm chỗ lội ấy thì sâu nông?

– Em đây là gái chưa chồng

Nào em có biết sâu nông thế nào!

Câu ca dao thể hiện lời đối đáp dí dỏm, thông minh giữa chàng trai và cô gái. Qua đó, ta thấy được nét đẹp trong văn hóa giao tiếp và tâm lý lứa đôi thuở xưa.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà lễ giáo phong kiến còn nặng nề, đặc biệt là đối với người phụ nữ. Tầng lớp nông dân chiếm đa số, đời sống gắn liền với sông nước, đồng áng. Việc lội sông, qua sông là hoạt động sinh hoạt thường ngày. Chàng trai hỏi thăm về chỗ lội nông sâu có thể là một cách tế nhị để bắt chuyện, tìm hiểu cô gái, hoặc đơn giản là muốn cô gái chỉ đường. Tuy nhiên, cô gái, với tư cách là "gái chưa chồng", phải luôn giữ gìn nề nếp, khuôn phép. Việc thể hiện sự "không biết" về những chuyện liên quan đến việc lội sông, đặc biệt là nơi sâu nông có thể ẩn chứa sự tế nhị, e ngại khi tiếp xúc với người khác giới, hoặc đơn giản là một lời từ chối khéo léo để tránh bị đánh giá là lẳng lơ, thiếu đứng đắn. Câu ca dao phản ánh kinh nghiệm ứng xử, cách giữ gìn danh tiết của người phụ nữ trong văn hóa truyền thống.

Câu ca dao là một nét chấm phá thú vị trong kho tàng văn học dân gian, thể hiện tài ứng đối và nghệ thuật giao tiếp tinh tế. Nó ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sự khôn khéo và giữ gìn phẩm giá của người phụ nữ.