Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này xuất phát từ những trải nghiệm đau thương trong cuộc sống sinh hoạt và lao động của người nông dân Việt Nam xưa. Trong bối cảnh xã hội cũ, tình cảm gia đình, đặc biệt là tình yêu thương con cái, là vô cùng thiêng liêng. Khi một người thân yêu qua đời đột ngột, nỗi đau có thể lên đến đỉnh điểm, khiến người ở lại cảm thấy như cả thế giới sụp đổ. Việc so sánh nỗi đau với cảnh "lòi phèo, lòi phổi, chó mang cùng đồng" phản ánh một thực tế khắc nghiệt, nơi cái chết không được trang trọng, và sự ghê sợ, táng tận lương tâm của con người trong cảnh tang tóc. Hình ảnh con chó, vốn thường bị xem là loài vật thấp kém, mang những thứ ô uế, càng nhấn mạnh sự bi thương, tột cùng của nỗi đau và sự tủi nhục.