Từ ngày em về nhà này

Tưởng ngày một khá, hóa ngày một hư

Đi chợ ăn những quà trừ

Đi tắm mất váy khư khư chạy về

Nấu cơm trên sống dưới khê

Đủ cả tứ bề như thể cháo hoa

Bữa ăn nồi bảy nồi ba

Quanh năm ngày tháng chẳng ra đồng nào

Rửa bát ngủ gật cầu ao

Ngủ trưa chồng gọi kêu sao nhức đầu

Ăn nói cảu nhảu càu nhàu

Sai em rinh nước đổ vào tàu khoai

Việc ăn em chẳng kém ai

Hễ mó đến gánh thì vai sứt hờ

Việc làm chểnh mảng thờ ơ

Lại thêm một chút làm thơ với chồng.

— Văn học dân gian Việt Nam
Bài ca dao "Từ ngày em về nhà này" là lời than thở của người chồng về người vợ lười biếng, vụng về. Tác phẩm phản ánh thực tế hôn nhân và lao động trong xã hội xưa, nơi vai trò của người phụ nữ trong gia đình được đề cao.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Bài ca dao miêu tả chi tiết những thói hư tật xấu của người vợ ngay từ khi mới về nhà chồng. Từ việc đi chợ, đi tắm đến nấu cơm, rửa bát, mọi việc đều làm không ra gì, gây tốn kém và phiền hà cho gia đình.

Nghĩa bóng

Qua hình ảnh người vợ lười biếng, bài ca dao phê phán những biểu hiện tiêu cực trong hôn nhân và lao động. Nó ngụ ý khuyên răn phụ nữ cần chăm chỉ, đảm đang, có trách nhiệm với gia đình để xây dựng hạnh phúc.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam phong kiến, khi mà nền nông nghiệp lúa nước chiếm vai trò chủ đạo, đòi hỏi sự cần cù, khéo léo trong lao động của cả người chồng và người vợ. Người phụ nữ Việt Nam xưa gánh vác nhiều công việc gia đình, từ nội trợ đến phụ giúp đồng áng, do đó, một người vợ lười biếng, vụng về sẽ gây ra gánh nặng lớn cho gia đình chồng. Lời ca dao thể hiện sự thất vọng, than thở của người chồng, đồng thời cũng phản ánh quan niệm về vai trò, bổn phận của người phụ nữ trong gia đình thời bấy giờ. Nó có thể xuất phát từ những câu chuyện có thật trong đời sống sinh hoạt thường ngày, được dân gian chắt lọc, sáng tạo và lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Mẹ tôi thường hay càu nhàu bố tôi: "Ông xem, từ ngày có bà ấy về nhà, nhà cửa có khá lên đâu!""
Phân tích: Câu nói này được sử dụng khi người mẹ muốn bày tỏ sự không hài lòng về một người phụ nữ mới về làm dâu, ám chỉ người đó lười biếng, không biết vun vén cho gia đình, làm cho cuộc sống trở nên tệ hơn.

Kết luận

Bài ca dao "Từ ngày em về nhà này" là lời phê phán sắc bén về thói lười biếng, vụng về, qua đó đề cao giá trị của sự chăm chỉ, đảm đang. Tác phẩm mang giá trị hiện thực sâu sắc và bài học đạo đức ý nghĩa cho thế hệ sau.

Bài viết liên quan