Tưởng là quân tử nhất ngôn

Ai ngờ quân tử rờ lồn hai tay

Câu ca dao "Tưởng là quân tử nhất ngôn, Ai ngờ quân tử rờ lồn hai tay" là một lời than thở, phê phán thói hư tật xấu trong xã hội xưa. Nó thể hiện thái độ châm biếm của nhân dân đối với những kẻ giả nhân giả nghĩa, không giữ lời hứa.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà các giá trị đạo đức truyền thống như "quân tử", "nhất ngôn" được đề cao. Tuy nhiên, bên cạnh những người thực sự coi trọng đạo lý, cũng tồn tại không ít kẻ lợi dụng các giá trị đó để che đậy bản chất xấu xa của mình. Hoàn cảnh ra đời có thể gắn liền với những câu chuyện đời thường, những mối quan hệ bị lừa dối, hoặc sự bất mãn của người dân trước những kẻ có chức có quyền nhưng lại hành xử trái với chuẩn mực. Nó phản ánh kinh nghiệm sống, sự quan sát tinh tế của người dân lao động trong việc nhận diện bản chất con người, đặc biệt là những kẻ "miệng nam mô bụng một bồ dao găm". Câu ca dao này có thể được hình thành và lan truyền qua các thế hệ như một lời răn dạy, một bài học kinh nghiệm dân gian về sự cảnh giác.

Câu ca dao là một tác phẩm nghệ thuật dân gian độc đáo, sử dụng ngôn ngữ dân dã, hình ảnh châm biếm sắc sảo. Nó không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn mang giá trị giáo dục sâu sắc về đạo đức, về cách nhìn nhận và đánh giá con người.