Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Anh đi về cẳng thấp cẳng cao,

Em cũng muốn mời anh vô hút thuốc ăn trầu

Kẻo thế gian lầm lỗi, nói ở đồn lầu về đây

– Anh cũng muốn ghé vô nhà hút thuốc ăn trầu

Nhưng sợ mai tê quan trên biết được, nói đặt cầu em leo

Đoạn ca dao về lời giao duyên nam nữ, thể hiện ước muốn gắn bó nhưng cũng đầy e dè, dè dặt trước những định kiến xã hội. Lời ca dao bộc lộ tâm trạng phức tạp củ...

Giở Hán ra thấy mặt anh hùng

Ai trung ai nịnh, phân cùng em hay?

– Cửa nhà bên anh đại đại võ nghệ

Gia thế bên em kế kế văn chương

Em về giở Hán thưa cùng quý phụ, quý phụ tỏ tường em hay.

Câu ca dao "Giở Hán ra thấy mặt anh hùng" là một lời tự giới thiệu đầy trí tuệ về bản thân và gia đình. Nó thể hiện mong muốn được đánh giá công bằng, dựa trên...

Tiếng đồn anh làm thợ khéo

Em đem qua một bức, mực mẹo anh cũng có dò

Cớ làm sao không đưa cái lưỡi chàng vô chấn mộng, để mộng lò khó coi?

– Anh đây làm thợ khéo

Em đem qua một bức, mực mẹo anh cũng có dò

Bữa qua anh sang bên nhà, thầy mẹ có nói, chấn chi thì chấn, để cái mộng lò mà treo nghi.

Đoạn ca dao trên là lời tỏ tình, đối đáp đầy dí dỏm giữa chàng trai và cô gái, thể hiện nét đẹp trong văn hóa giao duyên và sự khéo léo trong cách thể hiện tình...

Mừng nay nho sĩ có tài

Bút nghiên dóng dả, giữ mài nghiệp nho

Rõ ràng nên đấng học trò

Công danh hai chữ trời cho rõ ràng

Một mai chiếm được bảng vàng

Ấy là phú quý giàu sang quế hòe

Bước đường tiến đến cống nghè

Vinh quy bái tổ, ngựa xe tưng bừng

Bốn phương nức tiếng vang lừng

Ngao du bể thánh, vẫy vùng rừng nho

Quyền cao chức trọng trời cho

Bõ công học tập, bốn mùa chúc minh

Đây là một bài ca dao thể hiện ước mơ về một cuộc đời vinh quang, sung túc nhờ vào con đường học vấn. Bài ca dao ca ngợi giá trị của tri thức và sự đền đáp xứng...

Kim sứt khu đòi luồn chỉ thắm

Hoa đã tàn đòi cắm độc bình cao

Tiết trinh em để chỗ nào

Mà anh qua mười hai bến nước, bến nào cũng có em?

– Em sinh ra giữa chốn kinh kì

Không làm nghề ấy, biết lấy gì nuôi anh?

Đoạn ca dao trên khắc họa tâm trạng của người phụ nữ trong xã hội cũ, khi mà thân phận của họ bị ràng buộc bởi lễ giáo và định kiến. Lời ca thể hiện sự day dứt,...

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...