Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Ai ơi đứng lại mà trông

Kìa vạc nấu dó, kìa sông đãi bìa

Kìa giấy Yên Thái như kia

Giếng sâu chín trượng nước thì trong xanh

Đầu chợ Bưởi có điếm cầm canh

Người đi kẻ lại như tranh họa đồ

Cổng chợ có miếu thờ vua

Đường cái chính xứ lên chùa Thiên Niên

Chùa Thiên Niên có cây vọng cách

Chùa Bà Sách có cây đa lông

Cổng làng Đông có cây khế ngọt

Con gái Kẻ Cót thì đi buôn xề

Con trai làng Nghè dệt cửi kéo hoa

An Phú nấu kẹo mạch nha

Làng Vòng làm cốm để mà tiến vua.

Họ Lại làm giấy sắc vua

Làng Láng mở hội kéo cờ hùng ghê.

Tác phẩm "Ai ơi đứng lại mà trông" là một bài ca dao dân ca tiêu biểu, giới thiệu về cảnh quan và đời sống sinh hoạt phong phú của vùng đất Kẻ Bưởi (Hà Nội xưa)...

# Quê hương đất nước # Thăng Long - Hà Nội # làng Vòng # nghề truyền thống # giấy dó # Chợ Bưởi

– Gặp mặt em lúc đêm thanh trăng tỏ

Hát hò chơi cho rõ nhân tình

Phòng loan thục nữ một mình

Hay là đã kết duyên tình cùng ai?

– Vẳng nghe ai hát, lòng em bát ngát thêm phiền,

Cô phòng còn giữ dạ thuyền quyên

Chờ người nhơn nghĩa, em nguyền trao thân

Đoạn ca dao than thân trách phận này khắc họa tâm trạng cô đơn, mong chờ tình yêu của người phụ nữ trong xã hội xưa. Lời hát vang lên trong đêm khuya tĩnh lặng,...

# Tình yêu đôi lứa # hát đối # tán tỉnh # đối đáp # duyên

Bạc tình chi lắm hỡi chim

Bỏ nhành lê khô héo đi tìm nhành xanh

Bạn ham nơi kẻ dỗ người dành

Cho nên bạn lại bỏ đành duyên ta

Cầm dao cắt đứt ruột ra

Ruột đau cho mấy không bằng xa nghĩa chàng!

Câu ca dao "Bạc tình chi lắm hỡi chim" là lời than thở đầy xót xa của người phụ nữ khi bị người yêu phụ bạc. Tác phẩm thể hiện tâm trạng bi thương, nỗi đau khi...

# Tình yêu đôi lứa # bạc tình # phụ tình # cây lê # duyên

Dò chân ra bãi cát dài

Nỡ nào liễu bỏ nhành mai héo sầu

Anh thương em vì bởi miếng trầu

Ông Tơ bà Nguyệt ngồi rồi ước mơ

Giàu sang phú quý, ba bốn bặc giường thờ

Màn the gấm phủ thao rời điểm trang

Bây giờ than thiệt với chàng

Bần mà gặp phú luận bàn làm sao

Đoạn ca dao này là lời than thở, tâm sự của người phụ nữ nghèo khi đối diện với cuộc hôn nhân không môn đăng hộ đối. Nó phản ánh một khía cạnh của quan niệm hôn...

# Tình yêu đôi lứa # ông Tơ bà Nguyệt # trầu cau # giàu nghèo

Em trải chiếc chiếu ra

Em ngồi một góc, anh ngồi một góc

Thiếp khóc chàng than

Anh xa em vì bởi thế gian

Cho nên nước mắt nhỏ tràn năm canh

Giậm chân kêu thấu trời vàng

Kêu anh trở lại nhìn nàng thuở xưa

Mai mưa, trưa nắng, chiều xâm

Em là thục nữ có tâm đợi chờ

Khi vui chén rượu con cờ

Khi buồn hoa nở còn chờ trăng thanh

Chiều rày em mới xa anh

Trăm hoa cùng héo, chín mười nhành cùng khô

Cơm ăn chẳng được chỉ nước hồ dưỡng thân

Dang tay anh dứt Châu Trần

Ai xa cho biết, ai gần cho hay

Tác phẩm "Em trải chiếc chiếu ra" là một khúc ca dao trữ tình sâu lắng, thể hiện nỗi lòng khắc khoải của người phụ nữ khi phải chia xa người yêu. Lời ca như tiế...

# Tình yêu đôi lứa # xa cách # Châu Trần # chia ly # lỡ duyên

Ngày ngày ăn bát cơm rang

Ăn con tép mại dạ càng long đong

Chim sầu cất cánh bay rông

Em nhớ nhân ngãi dốc lòng ra đi

Chàng đừng trách em ăn ở bất nghì

Cha cầm mẹ giữ chẳng đi được nào

Chàng đi vực thẳm non cao

Em mong tìm vào đến núi Tản Viên

Bao giờ lở núi Tản Viên

Cạn sông Tô Lịch thiếp mới quên lời chàng

Đoạn ca dao than thân trách phận, thể hiện tâm trạng day dứt, nhớ thương của người con gái. Lời ca như một lời giãi bày chân thành trước người yêu về hoàn cảnh...

# Tình yêu đôi lứa # cha mẹ # thương nhớ # núi Tản Viên # sông Tô Lịch # hẹn ước

Nước giữa dòng khi trong, khi đục

Người ở đời khi nhục khi vinh

Anh thấy em ít nói hiền lành

Anh mừng thầm trong bụng, muốn chung tình với em

Câu ca dao "Nước giữa dòng khi trong, khi đục" thể hiện sự biến đổi khôn lường của hoàn cảnh và số phận con người. Nó là lời chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời, t...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình yêu đôi lứa # tán tỉnh # chung tình # vinh nhục

Tiếng chày giã dó trong sương

Tiếng ai seo giấy để vương vấn lòng

Cho người chắp bút chép kinh

Đẹp vần thơ lại đẹp mình đẹp ta

Câu ca dao "Tiếng chày giã dó trong sương..." là một lời ca đẹp về lao động, tình yêu và nghệ thuật. Nó thể hiện vẻ đẹp tâm hồn người lao động qua những thanh â...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Thăng Long - Hà Nội # nghề truyền thống # Yên Thái # làng Bưởi

Trông trăng mà thẹn với trời

Soi gương mà thẹn với người trong gương

Thân này đáng giá nghìn vàng

Bắt đem dãi nắng dầm sương bấy chầy

Sao lòng nhiều nỗi đắng cay

Bấy lâu thảm chất sầu xây nên thành

Bài ca dao thể hiện tâm trạng buồn tủi, oán giận của người phụ nữ về thân phận mình. Nó phản ánh hiện thực xã hội đầy bất công, nơi người phụ nữ chịu nhiều thiệ...

# Vũ trụ, con người và xã hội # trăng # buồn