Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là ở những vùng nông nghiệp lúa nước. "Bà giàu" và "bà thóc" là hình ảnh ẩn dụ cho những người sở hữu tài sản lớn, đặc biệt là lương thực, thứ quý giá nhất trong đời sống nông dân. "Bà cóc" ở đây mang nghĩa bóng, chỉ sự keo kiệt, bủn xỉn, không hề chia sẻ. Trong xã hội cũ, lòng tương thân tương ái, giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn là một nét đẹp truyền thống. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những cá nhân, gia đình giàu có nhưng không biết sẻ chia. Câu thành ngữ ra đời như một lời châm biếm, phê phán gay gắt những kẻ như vậy, khuyến khích mọi người sống có lòng bác ái, biết vì người khác, nhất là trong những thời kỳ khó khăn, mất mùa. Nó phản ánh kinh nghiệm sống của người dân lao động, những người luôn mong muốn sự công bằng và tình đoàn kết trong cộng đồng.