Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này ra đời từ kinh nghiệm thực tiễn của đời sống nông nghiệp và thương nghiệp Việt Nam xưa, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Người xưa quan sát quy luật thời tiết, mùa vụ và nhu cầu sinh hoạt, sản xuất. Mùa đông cần giữ ấm, mùa hè cần quạt mát. Hành động bán quạt vào mùa đông là bán thứ đang cần nhưng ít người mua, thu không được lợi. Ngược lại, mua bông vào mùa hè là mua thứ sẽ cần vào mùa đông, nhưng vào mùa hè thì nhu cầu về bông rất thấp, giá rẻ, nhưng lại tốn kém chi phí lưu trữ và vốn. Những người buôn bán không có tầm nhìn, không am hiểu thị trường, hoặc chạy theo cái lợi trước mắt mà bỏ qua quy luật tất yếu, thường có những quyết định "bán quạt mùa đông, mua bông mùa hè" như vậy, dẫn đến thua lỗ hoặc lãng phí.