Cả mô là đồ làm biếng

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu "Cả mô là đồ làm biếng" là một thành ngữ quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Câu nói này thường được dùng để phê phán thói lười biếng, không chịu làm ăn.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu nói này là chỉ một người hay một nhóm người mà tất cả đều lười biếng, không chịu động tay vào làm việc. Từ "cả mô" mang ý nghĩa ám chỉ tất cả, không sót một ai.

Nghĩa bóng

Về nghĩa bóng, câu "Cả mô là đồ làm biếng" phê phán gay gắt thái độ sống ỷ lại, không chịu lao động, học tập. Nó thể hiện sự thất vọng, đôi khi là cả sự khinh bỉ đối với những người sống dựa dẫm vào người khác hoặc không có ý chí vươn lên.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Thành ngữ "Cả mô là đồ làm biếng" có nguồn gốc sâu xa từ nền văn minh lúa nước và kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp truyền thống của người Việt. Trong xã hội xưa, lao động sản xuất, đặc biệt là nông nghiệp, đóng vai trò cốt yếu cho sự tồn tại và phát triển của cộng đồng. Những người lười biếng, không chịu tham gia vào công việc chung, đặc biệt là trong các vụ mùa gặt hái, cấy cày, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của cả gia đình và xóm làng. Vì vậy, để răn đe và phê phán thói lười biếng, người xưa đã đúc kết nên câu nói này. Từ "mô" trong tiếng Việt cổ hoặc phương ngữ Nam Trung Bộ có nghĩa là "mấy", "bao nhiêu", "tất cả". Khi ghép với "cả", nó càng nhấn mạnh tính tuyệt đối của sự lười biếng, không còn ai chăm chỉ. Câu nói này phản ánh quan niệm coi trọng lao động, phê phán thói lười biếng của ông cha ta, một tư tưởng đã ăn sâu vào nếp sống và đạo đức xã hội Việt Nam.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Nhìn mấy đứa con cứ chỉ biết ăn chơi, không chịu phụ giúp việc nhà, bà mẹ thở dài lắc đầu: "Trời ơi, cả mô là đồ làm biếng!"."
Phân tích: Trong trường hợp này, người mẹ dùng thành ngữ để diễn tả sự thất vọng về thái độ lười biếng, không chịu làm việc nhà của các con. Bà dùng câu nói này để thể hiện sự chán nản và mong muốn các con thay đổi.

Kết luận

Thành ngữ "Cả mô là đồ làm biếng" mang giá trị phê phán cao, góp phần giáo dục ý thức lao động và tinh thần trách nhiệm cho thế hệ mai sau. Câu nói tuy ngắn gọn nhưng hàm chứa bài học sâu sắc về giá trị của sự cần cù, chăm chỉ.
# Trào phúng, phê phán đả kích

Bài viết liên quan