Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ "Có thực mới vực được đạo" phản ánh sâu sắc thực tiễn đời sống và tư duy của người Việt xưa, đặc biệt trong bối cảnh nông nghiệp lúa nước. Nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, một năm có hai vụ mùa chính, mọi hoạt động sinh tồn của con người đều phụ thuộc vào kết quả thu hoạch. Nếu mất mùa, đói kém xảy ra, thì cuộc sống của cả cộng đồng bị đe dọa. Trong hoàn cảnh đó, việc đảm bảo lương thực, thực phẩm hàng ngày là ưu tiên tuyệt đối. Khi cái ăn, cái mặc chưa được đảm bảo, con người khó có thể nghĩ đến những chuyện cao siêu hơn như đạo lý, lẽ phải, hay những đóng góp cho cộng đồng. Câu nói này thể hiện sự am hiểu tinh tường về tâm lý con người và quy luật phát triển xã hội: chỉ khi nhu cầu cơ bản về vật chất được đáp ứng thì con người mới có điều kiện để trau dồi đạo đức, tri thức và tham gia vào các hoạt động xã hội ý nghĩa hơn. Nó cũng ngầm thể hiện sự ưu tiên của xã hội truyền thống đối với việc đảm bảo đời sống cho dân chúng trước khi bàn đến những vấn đề chính trị, văn hóa.