Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ 'Hòa Làng ăn cơm rang nói phét' có nguồn gốc sâu xa từ đời sống sinh hoạt và tập quán của người Việt xưa, đặc biệt là ở các làng quê. 'Cơm rang' là món ăn phổ biến, dễ làm, thường được dùng trong những bữa ăn đạm bạc hoặc khi muốn tận dụng thức ăn thừa. Việc gắn món ăn này với hành động 'nói phét' cho thấy một sự mỉa mai tinh tế. Người xưa quan sát thấy rằng, đôi khi, những người có hoàn cảnh không mấy khá giả, thậm chí là nghèo khó, lại hay có xu hướng phóng đại, khoe khoang để che đậy sự thiếu thốn hoặc để tạo ấn tượng. 'Hòa Làng' có thể là tên một nhân vật hư cấu hoặc ám chỉ một kiểu người cụ thể trong làng, người mà thói quen nói khoác đã trở nên nổi tiếng. Làng xã xưa là môi trường giao tiếp chặt chẽ, mọi thói quen, tật xấu đều dễ bị người khác nhìn ra và ghi nhớ, từ đó hình thành nên những câu nói cửa miệng, những thành ngữ mang tính răn dạy, phê phán.