Nguồn gốc và Xuất xứ
Thành ngữ này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là ở các vùng nông nghiệp, nơi mà đời sống vật chất còn nhiều khó khăn. Tiền bạc, dù là một phương tiện trao đổi, tích lũy, cũng trở thành một yếu tố quyết định sự thành bại trong nhiều công việc, từ làm ăn, buôn bán cho đến các nghi lễ, cúng bái. Trong các lễ hội, ngày Tết, việc sắm sửa lễ vật tươm tất thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, thần linh. Nếu thiếu thốn về vật chất, người ta khó lòng thực hiện trọn vẹn các nghi thức này, dẫn đến cảm giác bất an, lo sợ không đạt được sự phù hộ hay may mắn như mong muốn. Do đó, câu nói phản ánh thực trạng "miếng ăn là mẹ, lúa tiền là cha", đồng tiền nắm giữ sức mạnh chi phối cuộc sống.