Vai mang xấp vải trong mo

Đi chưa tới chợ đã lo ăn hàng

Bánh in cùng những bánh bàng

Bánh bò bông, bánh ít trần, ngon thay.

Mít nghệ múi bằng cổ tay

Bánh đúc chấm mật, bánh gai, bánh bèo

Muốn ăn đừng có lo nghèo

Tiền tui trong túi đem theo đủ dùng,

Ăn một bụng ba mươi đồng

Mua mấy thứ để cho chồng tui đây

Vừa mới tới vuông đất cày

Ngồi dưới gốc cầy lật nón ra ăn

Làm vầy dạ cũng băn khoăn

Vì chưng lỗ miệng muốn ăn không chừng …

— Văn học dân gian Việt Nam
Tác phẩm "Vai mang xấp vải trong mo" là một bài vè dân gian giàu tính trữ tình và chất liệu đời sống. Bài vè miêu tả chân thực hình ảnh người phụ nữ nông thôn trên đường đi chợ với những món quà quê mộc mạc, thể hiện khát vọng về cuộc sống đủ đầy và ấm no.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Bài vè tả cảnh một người phụ nữ mang theo một túi vải đựng những món quà quê như bánh in, bánh bàng, bánh bò, bánh ít, mít nghệ, bánh đúc, bánh gai, bánh bèo. Bà đang trên đường đi chợ, dự định mua thêm thức ăn và quà cho chồng, với số tiền mang theo đủ chi trả.

Nghĩa bóng

Bài vè không chỉ là lời giới thiệu các món ăn mà còn ngụ ý về sự đảm đang, tần tảo của người phụ nữ trong gia đình. Câu cuối "Vì chưng lỗ miệng muốn ăn không chừng" thể hiện sự băn khoăn, lo lắng về việc chi tiêu hợp lý, làm nổi bật nét tính cách tiết kiệm, suy tính cẩn thận của người phụ nữ xưa.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Bài vè "Vai mang xấp vải trong mo" ra đời trong bối cảnh xã hội nông nghiệp Việt Nam xưa, khi chợ phiên là trung tâm giao thương và sinh hoạt cộng đồng quan trọng. Hình ảnh người phụ nữ gánh gồng, mang theo các sản vật nhà làm ra để đổi lấy những thứ cần thiết hoặc biếu tặng là nét văn hóa đặc trưng. Việc miêu tả tỉ mỉ các loại bánh như bánh in, bánh bàng, bánh bò, bánh ít, mít nghệ, bánh đúc, bánh gai, bánh bèo cho thấy sự am hiểu sâu sắc về ẩm thực và đời sống thường nhật của người dân, đặc biệt là phụ nữ. Số tiền "ba mươi đồng" tuy nhỏ nhưng đủ để mua sắm những món quà ý nghĩa, phản ánh giá trị tiền tệ và khả năng chi tiêu trong dân gian thời bấy giờ. Câu chuyện diễn ra "dưới gốc cầy", một hình ảnh quen thuộc nơi đồng ruộng, càng khẳng định tính chất dân dã, gần gũi của bài vè. Nó là sản phẩm của lao động, của tình yêu thương gia đình và mong muốn cuộc sống sung túc.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi đi chợ về với nhiều đồ ăn ngon, ai đó có thể bông đùa: "Cô đi chợ về vai mang xấp vải trong mo thế này chắc nhà có cỗ.""
Phân tích: Câu này được dùng để ví von, nói về một người phụ nữ đi chợ về mang nhiều đồ đạc, đặc biệt là thức ăn. Nó gợi nhớ đến hình ảnh người phụ nữ nông thôn xưa với những món quà quê, thể hiện sự chu đáo, tươm tất trong việc chăm lo cho gia đình.

Kết luận

Bài vè "Vai mang xấp vải trong mo" là một bức tranh sinh động về đời sống nông thôn Việt Nam, ca ngợi đức tính đảm đang, tần tảo và sự khéo léo trong chi tiêu của người phụ nữ. Tác phẩm mang giá trị văn hóa, nghệ thuật sâu sắc, phản ánh nét đẹp trong tâm hồn và nếp sống của dân tộc.
# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # đường cát # bánh quẩy # xoài tượng # bánh xèo # bánh tiêu # bánh phồng # xu xoa # chuối cau # cam sành # bánh trái # chè thưng # nợ nần # bánh ít trần # mít ướt # bánh bò # bánh in # ăn hàng # bánh ít # bánh bàng # đường phèn # bánh bò bông # mật ong # mít nghệ # bánh bèo # bánh gai # thói hư tật xấu # cốm dẹp # bánh đúc

Bài viết liên quan