Đồn rằng Cẩm Phả vui thay

Bước ra đến mỏ trông ngay lên tầng

Xin được gánh nước đã mừng

Tôi xin ông sếp ông đừng ghẹo tôi

Ông sếp mới nói một lời:

Nếu không cho ghẹo thì thôi, trở về!

Câu ca dao về Cẩm Phả phản ánh chân thực đời sống lao động, khát vọng về sự an lành và mong muốn được đối xử công bằng của người dân. Lời ca thể hiện tâm trạng pha lẫn giữa sợ hãi và hy vọng.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh khai thác than tại Cẩm Phả, Quảng Ninh, một ngành nghề nặng nhọc và tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Khi đó, việc tuyển dụng lao động phổ thông, nhất là lao động nữ vào các mỏ than là điều không hiếm. Họ thường phải làm những công việc vất vả như gánh vác, phục vụ, và dễ trở thành đối tượng bị chọc ghẹo, quấy rối bởi những người có chức quyền hơn như cai mỏ, ông sếp. Hoàn cảnh này đã nảy sinh nên những lời ca dao thể hiện tâm tư, nguyện vọng của họ. Việc 'gánh nước' có thể là một công việc nhỏ nhặt trong mỏ, nhưng là cơ hội để người lao động kiếm sống và tránh xa những phiền nhiễu không đáng có. Lời van xin 'ông đừng ghẹo tôi' cho thấy sự bất lực nhưng cũng là lời đấu tranh ngầm cho quyền được tôn trọng của người lao động.

Câu ca dao là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn học dân gian trong việc phản ánh hiện thực đời sống. Nó không chỉ là lời than thở mà còn là tiếng nói đòi quyền sống, quyền được tôn trọng của người lao động nghèo.