Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh một hiện thực xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là tầng lớp phụ nữ lao động nghèo, những người phải làm thân người hầu hạ trong các gia đình giàu có hoặc quan lại. Trong xã hội phong kiến, thân phận người phụ nữ thường bị coi nhẹ, đặc biệt là những người xuất thân từ tầng lớp thấp kém. Họ có thể bị bán hoặc gả đi làm người hầu, làm thiếp, làm nô lệ để kiếm kế sinh nhai cho cả gia đình hoặc vì túng quẫn. Cuộc sống của họ gắn liền với những công việc nặng nhọc, lặp đi lặp lại, từ việc hầu hạ chủ nhân trong ăn uống (ăn cau, ăn trầu là những thứ thường dùng trong sinh hoạt hàng ngày, ở đây có thể mang ý nghĩa tượng trưng cho sự phục vụ liên tục) đến các công việc gia đình khác. Dù có "cơm cháo không thiếu" tức là có cái ăn, cái mặc, nhưng "người lại hư" thể hiện sự hao tổn sức lực, tinh thần, sự giày vò, tủi nhục không nguôi. Sự "hư" ở đây không chỉ là về thể chất mà còn về tinh thần, là sự tàn lụi dần của tuổi xuân, niềm vui sống. Câu ca dao ra đời từ thực tiễn đó, là tiếng lòng, lời than thở của những người phụ nữ bất hạnh, muốn giãi bày nỗi khổ của mình.