Vì con cha mẹ nên gầy

Lưng còng, vú xếch vì mày con ơi

Đi làm khoác cái áo tơi

Mưa dầm, gió bấc, miệng thời xuýt xoa

Từ khi bỏ cửa bỏ nhà

Vợ chồng dắt díu nhau ra mỏ này

Lên tầng sợ hãi thằng Tây

Cu-xoong đá đít mũi giày bạt tai.

Đoạn ca dao trên khắc họa nỗi khổ của người dân lao động, đặc biệt là những người phải làm phu phen cực nhọc trong xã hội xưa. Bài ca dao thể hiện tình yêu thương sâu sắc của cha mẹ dành cho con cái.

Đoạn ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam đầu thế kỷ 20, khi thực dân Pháp đô hộ và tiến hành khai thác tài nguyên, đặc biệt là than đá. Các mỏ than được lập ra với quy mô lớn, thu hút hàng vạn người dân từ khắp nơi đến làm phu phen. Điều kiện lao động vô cùng khắc nghiệt, người dân phải làm việc quần quật từ sáng đến tối dưới mọi điều kiện thời tiết. Họ bị bóc lột sức lao động tàn tệ, bị đối xử như nô lệ, thường xuyên bị đánh đập, hành hạ bởi chủ đồn điền và cai công người Pháp. "Thằng Tây", "cu-xoong", "mũi giày bạt tai" là những hình ảnh cụ thể, chân thực về sự hà khắc và tàn bạo đó. Bài ca dao ra đời từ chính thực tiễn đau khổ, nhọc nhằn của những người phu mỏ, phản ánh nỗi lòng của họ, sự thương con và oán ghét xã hội áp bức.

Đoạn ca dao là một minh chứng sống động cho tình yêu thương gia đình và sự chịu đựng phi thường của người dân lao động Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao trong việc miêu tả chân thực và lay động lòng người.