Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

– Thân em như bộ lư đồng đỏ bên Tàu

Chở qua Nam Việt lựa nhà giàu bán chơi

– Thân anh như thằng ăn trộm cắt rào

Đụng lê anh cũng bẻ, gặp đào anh cũng quơ

Anh đánh ngạch vô thấu bàn thờ

Trước anh quơ đồ lặt vặt sau anh rờ bộ lư.

Tác phẩm ca dao "Thân em như bộ lư đồng" khắc họa một cách mộc mạc, dí dỏm về sự đối lập giữa thân phận người phụ nữ và thái độ, hành vi của người đàn ông trong...

– Thiếp đưa chàng một nắm bắp rang

Chàng kiếm nơi mô tỉa được thiếp theo chàng về không

– Em chết ba năm rồi sống dậy đi lấy chồng

Bắp rang anh tỉa mọc tràn đồng cho em coi!

Câu ca dao "Thiếp đưa chàng một nắm bắp rang..." là một lời tỏ tình đầy dí dỏm và ý nhị, thể hiện khát vọng tình yêu đôi lứa mộc mạc, chân thành trong văn hóa d...

– Con cúi đầu lạy bác bác ơi

Bác về tìm nơi mô xứng lứa vừa đôi mà bác hò

– Qua đi hỏi mười ông thầy bói, tám ông thầy giò

Ông mô ổng cũng biểu qua về hò với em!

Đoạn ca dao này là lời tỏ tình, cầu hôn mộc mạc, chân thành của chàng trai với cô gái. Lời ca dao thể hiện khát vọng về một mối lương duyên đẹp đôi, gắn bó bền...

– Thân em thái thể đồng tiền

Lớn thời ăn sáu nhỏ nguyền ăn ba

Chữ đề thông bửu quốc gia

Dân yêu quan chuộng nghĩ đà sướng chưa?

– Thân anh thái thể chuối già

Ăn sáu anh cũng xỏ, ăn ba không từ

Đi ra mua bán đời chừ

Đồng sứt đồng mẻ anh không từ đồng mô

Nói ra thì sợ mất lòng cô

Chứ đường ngay tôi xỏ thẳng, lẽ mô cô giận hờn

Bài ca dao là lời đối đáp giữa cô gái và chàng trai, thể hiện quan niệm về giá trị, lòng chung thủy và sự khôn ngoan trong tình yêu. Nó phản ánh nét đẹp trong ứ...

Chợ tỉnh Nam vui lắm ai ơi!

Quanh năm tứ thời thiên hạ bán mua

Đủ hàng thịt gạo rau dưa

Đủ loài tôm cá ốc cua thịt gà

Bao nhiêu vải vóc lụa là

Áo quần, khăn, mũ bày ra thiếu gì!

Hàng quà chẳng thiếu thứ chi

Bún thang, bún chả, kẹo bi, kẹo vừng

Đoạn ca dao miêu tả sinh động không khí tấp nập, nhộn nhịp của một phiên chợ tỉnh Nam xưa. Qua lời ca, người nghe cảm nhận được sự giàu có, sung túc và đa dạng...

Anh đừng tư lự, thất tình

Rồi đây trúc cũng hiệp bình với mai

Anh đừng than ngắn thở dài

Nào ai đã nỡ bỏ ai nên phiền

Nói ra về lúc Vân Tiên

Chàng mà xa thiếp, thiếp chịu phiền sáu năm

Sương sa lụy nhỏ đầm đầm

Đặt mình xuống chiếu, bụng nằm chiêm bao

Cũng vì nhơn nghĩa anh trao

Cho nên nước mắt nhỏ trào như mưa

Đoạn trích "Anh đừng tư lự, thất tình..." là một phần của "Truyện Thầy Tu" trong kho tàng ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện tâm trạng buồn đau, day dứt của người...

Anh thương em thì phải thương luôn

Đừng cho kẻ biển người nguồn Thuấn, Nghiêu

Em dặn chàng ai dỗ đừng xiêu

Ở sao có nghĩa như Kiều Nguyệt Nga

Vân Tiên mắc nạn đường xa

Thủy chung chờ đợi thiệt là sáu năm

Đoạn ca dao này là lời nhắn nhủ tha thiết của người con gái gửi đến người yêu, thể hiện khát vọng về một tình yêu chung thủy, bền chặt. Lời lẽ mộc mạc nhưng chứ...

Bây giờ em gặp chàng đây

Chàng cho em mượn chiếc khăn này làm ghi

Yêu em còn tiếc làm gì

Có cho em mượn, chàng thì đưa đây

Hay là sợ mẹ, sợ thầy

Xin chàng phải nói nước mây em tường

Ví dù chàng có lòng thương

Khăn này sánh với xuyến vàng Nguyệt Nga

Giữa đường gặp gỡ đôi ta

Cùng nhau kết tóc xe tơ vẹn tròn

Mỗi người một nước một non

Vàng kia không tiếc, lại còn tiếc khăn!

Đoạn ca dao này miêu tả cuộc gặp gỡ đầy tình tứ giữa cô gái và chàng trai. Qua lời thoại, ta thấy rõ tâm trạng e ấp nhưng cũng đầy chủ động của người con gái tr...

Mẹ già ở tấm lều tranh

Đói no chẳng quản, rách lành chẳng hay

Ra đi công vụ nặng nề

Nửa lo thê tử nửa sầu từ thân

Bởi vậy cho nên con vợ tui nó mới biểu tui rằng:

Ới anh ơi, anh ở đây làm chi cho vua quan sưu thuế nặng nề

Đứa lên một, đứa lên hai, đứa lên năm, đứa lên bảy

Tao biểu mày quảy, mày không quảy

Để phần tao quảy, quảy, quảy, quảy về cái đất Phú Ơn

Nặng nề gánh vác giang sơn

Đầu con đầu vợ cái đất Phú Ơn ta lặng về

Kìa hỡi kia đỉnh núi tứ bề,

Nhành mai chớm nở ta về xứ ta

Biết bao về tới quê nhà…

Hết hòn Vay, ta qua hòn Trả

Hết hòn Trả, lại sang hòn Hành

Tấc dạ bao đành dắt con cùng vợ,

Biết no nào trả xong nợ bên dương trần

Nợ lần lần, tay bồng tay dắt

Tay đặt chân trèo, ta về xứ ta

Biết bao là về tới quê nhà…

Tác phẩm 'Mẹ già ở tấm lều tranh' là một khúc ca dao dân ca sâu sắc, phản ánh tâm tư của người lao động nghèo khổ dưới thời phong kiến. Bài ca thể hiện nỗi lòng...