Ca dao dân ca

Anh lui về mà kiếm vợ con đi

Em đây còn hải hà muôn dặm, can sự gì mà hỏi han?

Câu ca dao "Anh lui về mà kiếm vợ con đi / Em đây còn hải hà muôn dặm, can sự gì mà hỏi han?" là lời của người phụ nữ nói với người yêu hoặc chồng, thể hiện sự...

# Vũ trụ, con người và xã hội # từ chối

Thương chi thương dại thương ngây

Thương cá dưới nước, thương mây trên trời

Câu ca dao "Thương chi thương dại thương ngây / Thương cá dưới nước, thương mây trên trời" là một lời than thở thấm thía về nỗi lòng thương yêu. Nó thể hiện một...

# Tình yêu đôi lứa

Lấy nhau vì nghĩa vì tình

Đói no không ngả, rách lành không nghiêng

Lấy nhau vì bạc vì tiền

Đến khi tiền hết thì duyên bẽ bàng

Hai câu ca dao trên phản ánh quan niệm sâu sắc về hôn nhân của người Việt Nam xưa. Nó đối chiếu hai kiểu hôn nhân khác nhau, một dựa trên tình nghĩa và một dựa...

# Tình yêu đôi lứa # Tình cảm gia đình, bạn bè # tình nghĩa

Xa em, thảm lắm em ơi

Đường đi cỏ mọc, chỗ ngồi nhện giăng

Câu ca dao "Xa em, thảm lắm em ơi / Đường đi cỏ mọc, chỗ ngồi nhện giăng" là một lời than thở đầy day dứt trong tình yêu đôi lứa. Lời lẽ mộc mạc nhưng chất chứa...

# Tình yêu đôi lứa # xa cách

Có thật không em, có chắc không em?

Để anh về rọc lá, gói nem bó giò

Câu ca dao "Có thật không em, có chắc không em? Để anh về rọc lá, gói nem bó giò" là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của người con trai với người con gái. L...

# Tình yêu đôi lứa # nem # cưới hỏi # giỗ quảy # lúa ba trăng # nếp cái

– Đàn bà sao quá vô duyên

Mặc quần thủng đáy hớ hênh kia kìa

– Có gì đâu mà kia nọ, nọ kia

Chẳng qua vô ý mới chìa nó ra

Nó cho tôi làm mẹ, anh làm cha

Giữ dòng, giữ giống quốc gia hùng cường

Anh từng đi tám hướng, mười phương

Vào Nam ra Bắc, hội Nõ Nường xem chưa?

Đoạn ca dao này là một lời đối đáp thú vị, thể hiện sự thông minh, dí dỏm và bản lĩnh của người phụ nữ Việt Nam xưa. Nó phản ánh quan niệm về vai trò và phẩm ch...

# Quê hương đất nước # hội Nõ Nường # đối đáp # bài chòi

Thanh Hà vẫn gạch bát nồi

Thuốc thơm Cẩm Lệ mấy đời lừng danh

Câu ca dao "Thanh Hà vẫn gạch bát nồi, Thuốc thơm Cẩm Lệ mấy đời lừng danh" là một minh chứng cho sự phong phú và tinh tế của ca dao dân ca Việt Nam. Tác phẩm p...

# Quê hương đất nước # Cẩm Lệ # Thanh Hà # làng Nghè

Con cá lí ngư sầu tư biếng lội

Em xa anh rồi anh trông đợi biếng ăn

Mang bộ xương cách trí, anh leo lên tháp mười từng

Trông vượt Bảy Núi, trông tuốt Nam Vang, trông quàng Châu Đốc, trông dọc Long Xuyên, trông lên Cao Lãnh, trông thẳng cánh cò bay lên Sài Gòn

Ối thôi thôi em ơi, con mắt anh mòn

Em mải mê xứ lạ, anh đâu còn thấy em!

Đây là một đoạn ca dao trữ tình, thể hiện tâm trạng sầu tư và nỗi nhớ nhung da diết của người chinh phụ hoặc chàng trai khi chia xa. Lời lẽ mộc mạc nhưng chất c...

# Tình yêu đôi lứa # Quê hương đất nước # Cao Lãnh # Châu Đốc # Sài Gòn # Nam Vang

Nhà máy diêm có thằng cai Lạp

Nhà máy gỗ có thằng cai Cồn

Thiên hạ hay đồn: hai thằng Cồn Lạp

Câu ca dao 'Nhà máy diêm có thằng cai Lạp / Nhà máy gỗ có thằng cai Cồn / Thiên hạ hay đồn: hai thằng Cồn Lạp' là một lời ca dao ngắn gọn, mộc mạc nhưng chứa đự...

# Đấu tranh, phản kháng # Trào phúng, phê phán đả kích # nói lái

Đông Ba, Gia Hội hai cầu

Ngó lên Diệu Đế bốn lầu hai chuông

Câu ca dao 'Đông Ba, Gia Hội hai cầu / Ngó lên Diệu Đế bốn lầu hai chuông' là một bức tranh thu nhỏ về cảnh quan kinh thành Huế xưa, mang đậm nét văn hóa và lịc...

# Quê hương đất nước # Đông Ba # Gia Hội # Diệu Đế # Thừa Thiên-Huế

Thân trách thân, thân sao lận đận

Mình trách mình số phận hẩm hiu

Bởi thân tui cực khổ tui eo nghèo

Nên vợ tui nó mới không ở nữa mà nó theo nẫu rồi

Em ơi chứ bây giờ em ở kìa nơi đâu

Để cho anh trông đứng trông ngồi canh khuya

Hồi nào qua Phú Lễ ăn ổi chua

Xuống Đại Lãnh uống nước ngọt, qua Hòn Chùa ăn mực nang

Bây giờ em không ngó nữa em không ngàng

Đến chồng nghèo cực khổ gian nan cơ hàn

Hồi nào em thất nghiệp em đi lang thang

Anh thấy em nữa tội nghiệp, anh di mang anh nuôi rày

Hồi nào em bán nước đá rồi anh đi may

Hai đứa mình chung sống không biết ngày mai sau

Hồi nào em bắt ốc rồi anh hái rau

Bây giờ em để lại mối sầu cho qua

Hồi nào trái chuối chín cũng cắn làm ba

Trái cam tươi cũng cắn làm bốn

Nửa trái cà cũng cắn làm năm

Bây giờ em lấy nẫu em ăn nằm

Bỏ qua hiu quạnh năm canh qua một mình

Anh bây giờ, khóe mắt sầu cứ rung rinh

Giọt lệ sầu, giọt lệ thảm như nước trong bình nó tuôn ra

Anh bây giờ như con cuốc nó kêu tù oa

Nó lẻ đôi, nó lẻ bạn, quớ chu choa ơi là buồn.

Tác phẩm "Thân trách thân, thân sao lận đận" là một bài ca dao thuộc thể loại hát ru hoặc hát than, phản ánh tâm trạng bi thương của người chồng nghèo khi bị vợ...

# Tình yêu đôi lứa # Than thân trách phận # phụ tình # Phú Yên # nghèo đói # dân ca

Bao giờ hết đước Năm Căn

Ông Trang hết cá, Viên An hết rừng

Khai Long hết xác cá đường

Mũi Cà Mau đó ta nhường cho bây.

Câu ca dao "Bao giờ hết đước Năm Căn..." là lời tuyên bố đầy khí phách của những người dân vùng đất Mũi Cà Mau. Nó thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất trong cu...

# Quê hương đất nước # Lịch sử # Hòn Khoai # Ông Trang # Viên An # Khai Long

Nghìn thu gặp hội thái bình,

Trải xem phong cảnh khắp thành Thăng Long.

Phố ngoài bao bọc thành trong,

Cửa Nam, Giám, Bắc, Tây, Đông rõ ràng.

Ba mươi sáu mặt phố phường,

Hàng Giầy, Hàng Bạc, Hàng Ngang, Hàng Đào.

Người đài các, kẻ thanh tao,

Qua hàng thợ Tiện lại vào Hàng Gai.

Hàng Thêu, Hàng Trống, Hàng Bài,

Hàng Khay trở gót ra chơi Tràng Tiền

Nhác trông chẳng khác động tiên,

Trên đồn cờ kéo, dưới thuyền buồm giăng.

Phong quang lịch sự đâu bằng,

Dập dìu võng lọng, tưng bừng ngựa xe. …

Đoạn trích từ bài ca dao "Thăng Long tứ quán" miêu tả bức tranh sinh động về kinh thành Thăng Long xưa, thời kỳ thái bình thịnh vượng. Bài ca dao thể hiện niềm...

# Quê hương đất nước # Thăng Long - Hà Nội

Tháp Mười có anh Sáu Chơi

Biệt tài hò mép hò môi khắp vùng

Câu ca dao "Tháp Mười có anh Sáu Chơi / Biệt tài hò mép hò môi khắp vùng" là một lời ngợi ca về tài năng ca hát, ứng đối nhanh nhạy của một người con vùng đất s...

# Quê hương đất nước # hát hò # Sáu Chơi # Đồng Tháp Mười

Ma Liên là Ma Liên tiên

Đi chợ mang tiền có kẻ theo bưng

Bán rồi bỏ nước xem chừng

Tiền nổi thì chớ tiền chìm thì vâng

Câu ca dao "Ma Liên là Ma Liên tiên" mô tả một tình huống oái oăm trong mua bán, phản ánh kinh nghiệm ứng xử trong giao dịch. Đoạn ca dao ngắn gọn nhưng chứa đự...

# Quê hương đất nước # Phú Yên # Ma Liên

Rau gác – Hạc bơi

Hạc gác – Me bơi

Me gác – Đức Bác bơi

Đức Bác gác – Dạng bơi.

Tác phẩm "Rau gác – Hạc bơi" là một câu ca dao dân ca độc đáo, thể hiện sự sáng tạo trong ngôn ngữ và cách chơi chữ của người Việt xưa. Câu ca mang âm hưởng nhẹ...

# Quê hương đất nước # Yên Lập # Đức Bác # Tứ Yên # lễ hội # Bạch Hạc

Tôi đây khách lạ xa đàng

Tới đây hát đối biết nàng ở Dùi Chiêng

Mai ngày tôi trở lại Bình Yên

Thương mấy cô ở lại có chiêng mà không dùi

Về nhà lòng những ngậm ngùi

Nghĩ thương thân phận có dùi mà không chiêng

Trăm lạy ông trời cho tôi trở lại chốn đào nguyên

Để có ta, có bạn, có chiêng, có dùi.

Bài ca dao "Tôi đây khách lạ xa đàng" là một lời tỏ tình đầy tâm trạng của chàng trai với cô gái. Lời ca dao thể hiện khát vọng tình yêu đôi lứa và mong muốn đư...

# Quê hương đất nước # Trào phúng, phê phán đả kích # Quảng Nam-Đà Nẵng # Quế Sơn # Dùi Chiêng

Kể từ ngày xa cách người thương

Về nhà đài sen nối sáp, đọc mấy chương phong tình

Đọc tới đoạn Thúy Kiều xa gã Kim sinh

Thôi Oanh Oanh xa Trương Quân Thụy nghĩ tội cho tình biết chừng mô

Đọc tới lúc Hạnh Nguyên phụng chỉ cống Hồ

Để cho Mai Lương Ngọc ra vô ưu phiền

Hạ Nghinh Xuân còn ở bên nước Yên

Mà Tề Vương phế chánh trao quyền cho Yến Anh

Đọc tới lớp Ngọc Kỳ Lân bỏ hội công danh

Cũng vì Kim Hồ Điệp tử sanh không nài

Đã mấy phen lâm cảnh trần ai

Cho hay chữ tình làm lụy anh tài biết bao nhiêu

Huống chi chàng chừ nỡ phụ người yêu

Dầu có tan vàng nát ngọc cũng đành xiêu với tình.

Đoạn trích 'Kể từ ngày xa cách người thương' là một phần của kho tàng ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện nỗi lòng ai oán, bi thương của con người khi đối diện với...

# Tình yêu đôi lứa # Kim Trọng # Nhị Độ Mai # Chung Vô Diệm # điển tích # Thúy Kiều

Nước kênh Vĩnh Tế lờ đờ,

Nhớ ông Bảo Hộ dựng cờ chiêu an

Câu ca dao "Nước kênh Vĩnh Tế lờ đờ, Nhớ ông Bảo Hộ dựng cờ chiêu an" là một áng thơ dân gian mang đậm dấu ấn lịch sử. Nó phản ánh một giai đoạn đầy biến động c...

# Quê hương đất nước # Lịch sử # Kiên Giang # kênh Vĩnh Tế # Thoại Ngọc Hầu

Bầu Đông đóng Lý Phụng Đình

Dầu chồng có đánh thì mình cũng đi

Câu ca dao "Bầu Đông đóng Lý Phụng Đình / Dầu chồng có đánh thì mình cũng đi" là một lời than thở mộc mạc về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ, thể hiện kh...

# Quê hương đất nước # Trào phúng, phê phán đả kích # Chánh ca Đông # Lý Phụng Đình # Phụ Nghi Đình # hát bội

Quê nhà có ruộng có trâu

Nhưng sông vắng cá nhưng trầu vắng vôi

Đi tìm cho đũa thành đôi

Cho than bén lửa cho người bén duyên

Câu ca dao 'Quê nhà có ruộng có trâu...' là một lời than thở về sự thiếu thốn trong cuộc sống, đồng thời thể hiện khát vọng tình duyên đôi lứa. Nó phản ánh nhữn...

# Tình yêu đôi lứa # duyên số # quê nhà # trầu cau # con trâu

Quê anh ở phủ bên nhà

Nhà anh phú quý vinh hoa nhất miền

Bấy nay đi kén bạn hiền

Bây giờ mới gặp thuyền quyên má hồng

Hỡi cô tát nước gàu sòng

Hỏi rằng cô đã có chồng hay chưa?

Không chồng làm cuộc mây mưa

Ruộng khô mạ héo bao giờ cho tươi

Âm dương vẫn sẵn tính trời

Cùng nhau ta tát gàu giai cho đầy

Đoạn ca dao "Quê anh ở phủ bên nhà..." là lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của chàng trai với cô gái. Lời ca dao thể hiện ước mong về một mối lương duyên đẹp và...

# Tình yêu đôi lứa # gầu giai # gầu sòng # má hồng # trêu ghẹo # tán tỉnh

Ra vườn thấy cánh hoa tươi

Giơ tay toan ngắt, nghĩ thôi lại ngừng

Hoa kia đương hớn hở tưng bừng

E khi ngắt xuống, phỏng chừng được bao?

Câu ca dao "Ra vườn thấy cánh hoa tươi..." là một áng thơ dân gian giàu ý nghĩa, phản ánh nét đẹp trong tâm hồn và quan niệm sống của người Việt. Tác phẩm thể h...

# Vũ trụ, con người và xã hội # bông hoa

Ước gì anh lấy được nàng

Để anh thu xếp họ hàng đón dâu

Ông sấm ông sét đi đầu

Thiên Lôi, La Sát đứng hầu hai bên

Cầu vồng, mống cái bày lên

Hai họ ăn uống, có tiên ngồi kề

Trăng vàng sao bạc bốn bề

Kỳ lân, sư tử đưa về tận nơi

Sắm xe sắm ngựa nàng chơi

Ngựa thời bằng gió, xe thời bằng mây

Nàng thời má đỏ hây hây

Ước gì anh được đón ngay nàng về

Câu ca dao "Ước gì anh lấy được nàng" là một lời tỏ tình mộc mạc nhưng đầy khát vọng của chàng trai đối với người mình yêu. Bài ca thể hiện ước muốn mãnh liệt v...

# Tình yêu đôi lứa # cầu vồng # tán tỉnh # Thiên Lôi # cưới hỏi # La Sát

Khi chưa lấy được nàng đây

Thì ta chiếu giải, màn quây cho ngồi

Khi ta lấy được nàng rồi

Tha đánh là tốt, còn đòi màn quây

Câu ca dao "Khi chưa lấy được nàng đây / Thì ta chiếu giải, màn quây cho ngồi / Khi ta lấy được nàng rồi / Tha đánh là tốt, còn đòi màn quây" là một lời than th...

# Tình cảm gia đình, bạn bè # bạc bẽo

Còn duyên kẻ đón người đưa

Hết duyên đi sớm về trưa mặc lòng

Còn duyên đóng cửa kén chồng

Hết duyên như cải gãy ngồng bán rao

Còn duyên bắc bậc làm cao

Hết duyên rơi xuống ngã vào tay anh

Còn duyên kén cá chọn canh

Hết duyên phá giá theo anh ăn mày

Đoạn ca dao này thể hiện quan niệm sâu sắc của người xưa về duyên phận trong tình yêu và hôn nhân. Nó mượn hình ảnh đời thường để nói lên sự thay đổi của hoàn c...

# Tình yêu đôi lứa # người con gái # duyên

Trách cái miệng không vôi mà bạc

Cõi phù du, đương nắng lại mưa

Ví dầu sớm biết thuở xưa

Nghìn vàng hồ dễ cũng chưa tới nhà

Câu ca dao "Trách cái miệng không vôi mà bạc..." là lời than thở, trách móc thể hiện nỗi đau khổ và sự day dứt về một mối quan hệ tan vỡ do lời nói thiếu suy ng...

# Than thân trách phận # bạc bẽo # phù du

Trèo lên cái ngọn cây đề

Ta thấy mình về, ta đứt ruột ra

Đường cái phân bảy phân ba

Cái áo xẻ tà, ta lại phân đôi

Mình về, nhớ lắm mình ôi

Nhớ chỗ mình đứng, nhớ nơi mình nằm

Mình về ta vẫn hỏi thăm

Hỏi chúng hỏi bạn, mình làm ăn nghề gì?

Bài ca dao "Trèo lên cái ngọn cây đề" là một áng thơ tình cảm động, thể hiện nỗi nhớ nhung da diết của người ở lại khi chia ly. Lời lẽ mộc mạc nhưng chất chứa t...

# Tình yêu đôi lứa # nỗi nhớ # cây bồ đề

Dái tai như hột châu thòng

Có thành, có quách, dày, hồng sắc tươi

Thiệt người phú quý thảnh thơi

Phong lưu tao nhã trên đời chẳng sai

Câu ca dao "Dái tai như hột châu thòng" miêu tả đặc điểm ngoại hình gắn liền với sự giàu sang, phú quý. Nó là một phần của kho tàng ca dao Việt Nam, thể hiện ướ...

# Vũ trụ, con người và xã hội # tướng mạo

– Sáng nay đi chợ tất niên

Em đây cầm một quan tiền trong tay

Sắm mua cũng khá đủ đầy

Nào cau, nào thuốc, trái cây, thịt thà

Độc bình mua để cắm hoa

Hột dưa, bánh mứt, rượu trà, giấy bông

Tính hoài mà cũng chẳng thông

Còn ba trăm sáu chục đồng tiền dư
– Vội chi, em cứ thư thư

Anh đây sẽ tính chừ chừ cho em

Sáu mươi đồng tính một tiền

Mà ba trăm sáu chục đồng nguyên vẫn còn

Vị chi em mới tiêu xong

Cho hột dưa, bánh mứt, giấy bông, rượu, trà

Trái cây, cau, thuốc, thịt thà

Độc bình cùng với hương hoa là bốn tiền

Ba trăm sáu chục đồng nguyên

Tính ra chính thị sáu tiền còn dư

Bài ca dao về "tính tiền" là một khúc dân ca trữ tình, dí dỏm, phản ánh nét văn hóa mua sắm ngày Tết và sự khéo léo trong quản lý tài chính của người phụ nữ Việ...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tết # quan tiền # chợ Tết # chợ búa # tất niên