Nghe vẻ nghe ve

Nghe vè Thiện Tân

Mầu mộng muôn phần

Cơm khuya không có

Đi thời tó hó

Về lại tăng hăng

Chờ đặng bữa ăn

Ngã lăn thần tướng

Thân tôi ở mướn

Nó cực vô hồi

Bởi chú nói rồi

Nên tôi mới mắc …

Câu vè Thiện Tân là một làn điệu dân gian quen thuộc, thường được hát đối đáp trong các lễ hội hoặc sinh hoạt cộng đồng. Nó phản ánh một cách dí dỏm, mộc mạc cuộc sống lao động và tâm tư của người dân.

Câu vè này có khả năng ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến hoặc thời kỳ đầu của xã hội ta, khi mà quan hệ chủ - tớ, chủ - người làm thuê còn phổ biến. Trong nền nông nghiệp lúa nước, người nông dân hoặc người làm công thường phải lao động vất vả, từ sáng sớm đến tối muộn. Câu vè phản ánh thực tế cuộc sống của tầng lớp lao động nghèo khổ, ít được chăm lo về vật chất. Đặc biệt, yếu tố 'cơm khuya', 'tăng hăng' cho thấy sự bấp bênh, thiếu thốn trong bữa ăn hàng ngày. 'Thần tướng' ở đây có thể là cách nói ví von hài hước về sự mệt mỏi rã rời, hoặc ám chỉ người làm công phải gồng gánh mọi việc nặng nhọc. Việc 'ở mướn' là minh chứng rõ ràng cho thân phận làm thuê, phụ thuộc vào người khác, dẫn đến cảnh 'cực vô hồi'. Câu vè đã chắt lọc những hình ảnh đời thường, những cảm xúc chân thật để khắc họa nên bức tranh lao động đầy gian truân.

Câu vè Thiện Tân có giá trị nghệ thuật bởi ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh và âm điệu lôi cuốn. Về tư tưởng, nó thể hiện sự đồng cảm với người lao động nghèo khổ và ngầm phê phán những bất công trong xã hội xưa.