Đang lọc theo thẻ: đối đáp

Ngộ bất cập mới gặp em đây

Hỏi thăm quê quán, tổng làng ở đâu

Nhà em nhà ngói hay nhà lá

Tán lá hay tán cây

Đệ huynh có mấy, tuổi nàng bao nhiêu?

– Thấy anh muốn rõ, để em phân tỏ anh tường

Châu Đốc em nương ngụ, Cây Gòn em ở yên

Nhà em nhà lá chống tán lá, tán cây

Phụ mẫu em song toàn, em đây vốn thiệt hết lòng

Tuổi chừng trăng tỏ, chỉ hồng chưa nơi

Đoạn trích "Ngộ bất cập mới gặp em đây... chỉ hồng chưa nơi" là một khúc ca dao trữ tình, thể hiện lời tỏ tình tế nhị của chàng trai và lời đáp ứng đầy duyên dá...

– Nghe anh hay chữ, em hỏi thử đôi lời

Từ mặt đất lên trời mấy trăm ngàn thước?

Từ mặt nước đo xuống âm phủ, mấy trăm dặm đường?

Em kể chuyện từ đời Tống đến đời Đường

Ông vua Đường có cuốn sách Minh Tâm

Một cuốn có mấy chục tờ?

Một tờ có mấy chục chữ?

Anh đứng làm trai quân tử tỏ lại em tường

Trăm năm kết nghĩa cang thường với anh.

– Nghe em hỏi tức, anh đáp phứt cho rồi

Từ mặt đất lên đến trời ba trăm ngàn thước

Từ mặt nước đo xuống âm phủ ba trăm dặm đường

Anh kể chuyện từ đời Tống cho đến đời Đường

Ông vua Đường có cuốn sách Minh Tâm

Một cuốn có ba trăm tờ

Một tờ có ba trăm chữ

Anh đứng làm trai quân tử tỏ lại cho em tường

Trăm năm gá nghĩa cang thường hay chưa?

Đây là một bài ca dao thể hiện sự đối đáp thông minh, dí dỏm giữa chàng trai và cô gái. Bài ca dao sử dụng những câu hỏi hóc búa và câu trả lời khéo léo để thử...

– Thấy anh hớt tóc, em khóc lu bù

Tưởng đâu thầy thông, thầy ký ai dè ở trong tù mới ra

– Dầu nay anh chưa đặng chữ quan tha

Đầu anh anh hớt chứ hớt đầu cha em sao em buồn?

Câu ca dao "Thấy anh hớt tóc, em khóc lu bù..." là một lời than thở dí dỏm về duyên phận. Lời than này thể hiện nỗi lòng của người con gái trước người yêu có qu...

– Thấy em bậu nghi tình, anh tức mình muốn chết

Chờ người ta ngủ hết anh lấy cái gối gòn

Đập đầu cho rảnh nợ, kẻo bậu còn nghi nan

– Anh tự vận như vầy, đêm này chết uổng

Em mua một cân đường để uống chết theo

Đoạn trích ca dao "Thấy em bậu nghi tình, anh tức mình muốn chết..." là lời tỏ tình đầy day dứt của chàng trai với cô gái. Lời ca dao thể hiện tâm trạng buồn tủ...

– Con cá chi không sanh không đẻ?

Người gì không đẻ không sanh?

Cây chi không nhánh không cành?

Anh mà đáp đặng em đành theo không.

– Con cá trong tranh không sanh không đẻ

Người bức tượng vẽ không đẻ không sanh

Cây nhang không nhánh không cành

Anh đà đối đặng em đành theo không?

Bài ca dao "Cá không sanh, người không đẻ" là một câu đố dân gian thể hiện trí tuệ và sự dí dỏm của người xưa. Qua những câu hỏi hóc búa, bài ca dao thách thức...

Thấy anh hay chữ, em đây hỏi thử đôi lời

Đường từ Châu Đốc, Hà Tiên

Kinh nào chạy thẳng nối liền hai nơi?

Đất nào lắm dốc nhiều đồi?

Đèn nào cao nhất tiếng đời đều nghe?

Sông nào tấp nập thuyền bè?

Hồ nào với biển cập kè bên nhau?

Trai nào nổi tiếng anh hào?

Anh mà đáp đặng, má đào em trao

– Nghe em hỏi tức, anh đây nói phứt cho rồi

Đường từ Châu Đốc, Hà Tiên

Có kênh Vĩnh Tế nối liền hai nơi

Đất Nam Vang lắm dốc nhiều đồi

Đèn cao Châu Đốc mọi người đều nghe

Sông Cửu Long tấp nập thuyền bè

Biển Hồ hai chữ cập kè bên nhau

Trai Việt Nam nổi tiếng anh hào

Anh đà đáp đặng, vậy má đào em trao đây!

Đây là một bài ca dao giao duyên đặc sắc, thể hiện tài trí và sự ứng đối nhanh nhạy giữa chàng trai và cô gái. Bài ca dao sử dụng hình thức đối đáp qua câu hỏi...

Em đưa cho anh một nắm lúa ngô rang

Anh gieo chỗ mô cho mọc thì thiếp theo chàng về không

– Chỗ mô mưa ba năm không ướt

Nắng tám tháng không khô

Anh đem gieo vô chỗ nớ thì nạm lúa ngô em mọc liền

Câu ca dao "Em đưa cho anh một nắm lúa ngô rang..." là lời giao duyên mặn nồng, thể hiện sự thách đố đầy trí tuệ giữa chàng trai và cô gái. Lời thách đố này man...

– Liệu bề đát được thì đan

Đừng gầy ra bỏ đó thế gian họ cười

– Các cô ơi, tôi không phải trai hư

Tôi đát được, tôi đan được, tôi lận bây giờ cho cô coi

Lận rồi tôi cột chặt hẳn hoi

Ở trên tôi rấn xuống ở ngoài tôi đè vô

Nói ra sợ mất lòng mấy cô

Ngó trong cái mủng chỗ mô tôi cũng dùi

Đoạn trích "Liệu bề đát được thì đan... chỗ mô tôi cũng dùi" là một phần của ca dao than thân, thể hiện lời khẩn cầu chân thành và ý chí quyết tâm của người lao...

– Trước nhà em có cây tùng tán, trả một ngàn không bán

Sau nhà em có cây liễu rũ, nhiều chủ muốn mua

Thân em như trái thơm chua

Kẻ ngang qua chép miệng, người muốn mua không tiền

– Trước nhà em có cây tùng tán ngã ngáng bên đường

Sau nhà em có cây liễu rũ để chim cú đậu đỡ đôi ngày

Thân em như trái thơm chua

Núp trong bụi rậm chờ ngày sóc ăn.

Hai câu ca dao này miêu tả thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa, qua hình ảnh ẩn dụ về cây tùng, cây liễu và trái thơm. Tác phẩm khắc họa nỗi niềm...

– Anh chê thuyền thúng chẳng đi,

Anh đi thuyền ván có khi gập ghềnh

Ba chìm bảy nổi lênh đênh

– Em chê thuyền ván chẳng đi,

Em đi thuyền thúng có khi trùng triềng

Có khi đổ ngả đổ ngiêng

Đoạn ca dao trên là lời đối đáp giữa chàng trai và cô gái, thể hiện quan điểm khác biệt về việc lựa chọn phương tiện di chuyển. Lời lẽ mộc mạc, hình ảnh gần gũi...

– Tấm thân em như chiếc thuyền nho nhỏ

Mũi đỏ, lái hồng lê

Hai bên hai tấm mạn, giữa đề tên anh

– Tấm thân em khác chi chiếc thuyền nho nhỏ

Mũi đỏ, lái hồng lê

Khuyên em đậu đó, chớ cho thuê

Để một mai kia thầy mẹ bên nhà có mất, mà kê cái quan tài!

Câu ca dao "Tấm thân em như chiếc thuyền nho nhỏ..." là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của người con gái. Qua hình ảnh con thuyền, cô gái thể hiện tấm lòng...