Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Em đi qua cầu qua trăm cái nhịp

Em đi không kịp kêu bớ anh ơi

Nghĩa tào khang sao anh đành vội dứt

Đêm em nằm ấm ức ngày lụy ứa tuôn rơi

Bấy lâu nay em mang tiếng chịu lời

Xa nhau bởi tại ông trời biểu xa

Bài ca dao là lời than thở, trách móc của người con gái về sự chia ly đột ngột với người yêu. Lời lẽ xót xa, day dứt, thể hiện nỗi lòng của người ở lại.

Nhà em công việc bề bề

Cho nên em phải trở về ngay đây

Xin chàng nghỉ lại chốn này

Xin đừng có tưởng nước mây xa đường

Rồi ra nên ngãi tao khang

Như loan lấy phượng tỏ tường trúc mai

Đoạn ca dao trên là lời của người con gái từ chối lời mời ở lại của chàng trai. Lời từ chối vừa khéo léo, tế nhị, vừa thể hiện sự tự trọng và ý thức trách nhiệm...

– Bèo kia ai thả mà trôi

Chim kia lẻ bạn mồ côi trên cành

Anh tiếc chi miếng trầu xanh

Để em lỡ chuyến đò tình anh ơi.

– Anh đâu tiếc miếng trầu xanh

Chỉ tại chúng mình không nợ không duyên

Em là con gái thuyền quyên

Còn anh chỉ kiếp con thuyền lênh đênh.

Đoạn ca dao này là lời đối đáp giữa chàng trai và cô gái, thể hiện tâm trạng day dứt, tiếc nuối trong tình yêu. Bài ca dao phản ánh nét đẹp trong giao tiếp ứng...

– Con cá chi không sanh không đẻ?

Người gì không đẻ không sanh?

Cây chi không nhánh không cành?

Anh mà đáp đặng em đành theo không.

– Con cá trong tranh không sanh không đẻ

Người bức tượng vẽ không đẻ không sanh

Cây nhang không nhánh không cành

Anh đà đối đặng em đành theo không?

Bài ca dao "Cá không sanh, người không đẻ" là một câu đố dân gian thể hiện trí tuệ và sự dí dỏm của người xưa. Qua những câu hỏi hóc búa, bài ca dao thách thức...