Ca dao dân ca

Thằng Tây mà nhảy xuống đây

Lòi xương, thủng bụng, phanh thây đầy đồng

Câu ca dao "Thằng Tây mà nhảy xuống đây / Lòi xương, thủng bụng, phanh thây đầy đồng" là một lời ru mang đậm tính chất phê phán, thể hiện thái độ căm ghét và kh...

# Đấu tranh, phản kháng # giặc Tây

Thấy anh Hai tuồng chữ cũng thông

Vô đây em hỏi anh, Bao Công mặt gì?

– Ông Bao Công mặt đỏ, môi chì

Anh giờ đối đặng em tính gì cho đây?

Đoạn ca dao trên là lời tỏ tình dí dỏm, thông minh của cô gái thôn quê với chàng trai. Qua một câu hỏi dân gian tưởng chừng đơn giản, cô gái đã khéo léo thăm dò...

# Tình yêu đôi lứa # đối đáp # Bao Công

Thanh Chiêm quân cấp mất mùa

Làng đông hát bộ được mùa lúa gieo

Làng trung hát bộ thì nghèo

Làng tây hát bộ nợ theo nợ đòi

Câu ca dao "Thanh Chiêm quân cấp mất mùa... nợ đòi" là một bức tranh chân thực về tình hình kinh tế và xã hội ở một làng quê Việt Nam xưa, phản ánh rõ nét mối q...

# Lao động sản xuất # làm nông # Thanh Chiêm # Quảng Nam

Thảnh thơi tủi phận riêng mình

Vợ con xa vắng, gia đình vỡ tan

Câu ca dao 'Thảnh thơi tủi phận riêng mình, Vợ con xa vắng, gia đình vỡ tan' là một lời than thân quen thuộc trong kho tàng ca dao Việt Nam. Nó thể hiện tâm trạ...

# Tình cảm gia đình, bạn bè # Than thân trách phận

Thành thị chỗ nào cũng xí xô xí xào khách trú

Em ăn cơm bảy phủ, dạo đủ khắp nơi

Bán buôn một vốn ba bốn tiền lời

Chê anh dân ruộng, chơn mốc cời quanh năm

Câu ca dao này là lời than thở, trách móc của người phụ nữ đối với người yêu hoặc chồng. Nó phản ánh một thực tế khắc nghiệt trong cuộc sống hôn nhân và xã hội...

# Tình yêu đôi lứa # trách móc

Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào

Kể từ gieo hạt biết nào công phu

Khi cất gánh, lúc lu bù

Phân tro, cỏ giã, sắm lo mọi bề

Sau rồi hái cái đưa về

Kẻ rọc, người cuộn tứ bề xôn xao

Định ngày hẹn thợ lao đao

Chè trưa, rượu sớm biết bao nhiêu tiền

Hoặc hồ rũ, hoặc nguyên mền

Khi nào đóng bánh mới yên trong mình

Bài ca dao "Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào" là một tác phẩm độc đáo thuộc thể loại ca dao dân ca. Bài thơ miêu tả chi tiết quá trình trồng, chế biến và thưởng t...

# Lao động sản xuất # thuốc lào

Lắm quan quân thêm bận nhà hàng

Lắm nơi lịch sự hơn chàng chàng ơi

Áo tứ thân là áo của tôi

Sao chàng lại để cho người giằng co

Công tôi chàng đổ xuống hồ

Tuyệt đường nhân nghĩa từ giờ mà đi

Đoạn ca dao này là lời than trách của người phụ nữ về sự bạc bẽo, phụ tình của người yêu. Nó thể hiện nỗi đau khổ khi tình cảm chân thành bị đối xử tệ bạc, dẫn...

# Tình yêu đôi lứa # áo tứ thân # chê trách # người con gái

Giận thay một nén vàng mười

Làm cho đến nỗi lòng người hoá đen

Câu ca dao "Giận thay một nén vàng mười / Làm cho đến nỗi lòng người hoá đen" là một lời than thở, oán trách sâu sắc về tác hại của vàng bạc. Nó phản ánh cái nh...

# Vũ trụ, con người và xã hội # lòng người # vàng mười

Chim quyên xuống đất ăn trùn

Bởi chưng bới đất nên cùn mỏ đi

Cùng nhau một bọn đi thi

Kẻ thì đỗ Trạng, người thì về không

Cùng nhau một bọn má hồng

Kẻ đã có chồng, người vẫn nằm trơ

Câu ca "Chim quyên xuống đất ăn trùn" là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại ca dao, dân ca Việt Nam, mang đậm tính giáo dục và triết lý nhân sinh. Tác phẩm phả...

# Vũ trụ, con người và xã hội # má hồng # chim quyên # thi cử

Xin đừng coi cứt như rươi

Tép riu ví với tôm tươi sao đành

Câu ca dao "Xin đừng coi cứt như rươi, Tép riu ví với tôm tươi sao đành" là lời nhắc nhở sâu sắc về việc đánh giá đúng giá trị của sự vật, con người. Nó phê phá...

# Trào phúng, phê phán đả kích # rươi # con tôm # con tép # cứt

Trong mình ghẻ lở đầy người

Mà cầm liều thuốc chữa đời tiêm la

Câu ca dao "Trong mình ghẻ lở đầy người / Mà cầm liều thuốc chữa đời tiêm la" là một lời than thân quen thuộc trong kho tàng ca dao Việt Nam. Câu ca thể hiện tâ...

# Trào phúng, phê phán đả kích # giang mai # bệnh tật

Trống hết hơi mõ chẳng còn cốc

Lành với Bụt chẳng lành với ma

Ở trên nhìn rộng trông xa

Có dung kẻ dưới mới là lượng trên

Câu ca dao "Trống hết hơi mõ chẳng còn cốc" là một áng văn chương dân gian sâu sắc, thể hiện quan niệm về đạo đức và cách đối nhân xử thế của người Việt xưa. Tá...

# Khác # đạo Phật

Thình thình trống đập thình thình

Ông chánh, ông phó ra đình thu cheo

Câu ca dao "Thình thình trống đập thình thình, Ông chánh, ông phó ra đình thu cheo" là một nét độc đáo của ca dao Việt Nam, phản ánh một nét sinh hoạt văn hóa c...

# Trào phúng, phê phán đả kích # cưới hỏi

Trồng chanh phải biết giống chanh

Giống chanh ăn quả, giống chanh gội đầu

Câu ca dao 'Trồng chanh phải biết giống chanh, giống chanh ăn quả, giống chanh gội đầu' là một lời răn dạy mang đậm triết lý sâu sắc trong kho tàng văn học dân...

# Lao động sản xuất # quả chanh

Trồng cây mà chẳng dám trèo

Đến khi già chín vác cù quèo mà quơ

Câu ca dao "Trồng cây mà chẳng dám trèo / Đến khi già chín vác cù quèo mà quơ" là một lời phê phán sâu sắc, thể hiện thái độ mỉa mai, châm biếm đối với những kẻ...

# Trào phúng, phê phán đả kích # cù quèo

Trời xui duyên chẳng thành duyên

Thì em tự ải còn hơn sống sầu

Câu ca dao "Trời xui duyên chẳng thành duyên Thì em tự ải còn hơn sống sầu" là một lời than thở đầy bi kịch về tình yêu không thành. Nó thể hiện sự tuyệt vọng c...

# Tình yêu đôi lứa # tự tử

Trời ôi ai đánh trời gầm

Mây mưa dứt đoạn, tư bề âm can

Đoạn ca dao "Trời ôi ai đánh trời gầm / Mây mưa dứt đoạn, tư bề âm can" là lời than thở đầy bi thương, thể hiện sự bất lực của con người trước thiên tai và tai...

# Khác

Trời mưa vì bởi chùm mây

Đôi ta cách trở vì dây tơ hồng

Phải như đây đó vợ chồng

Biểu em đi lấy gan rồng cũng đi

Câu ca dao "Trời mưa vì bởi chùm mây" là lời than thở về tình yêu đôi lứa cách trở. Tác phẩm thể hiện khát vọng cháy bỏng về một mối tình được nên duyên, vượt q...

# Tình yêu đôi lứa

Trời mưa thấm ướt lá bầu

Mấy ai lấy được cô dâu hiền lành

Câu ca dao "Trời mưa thấm ướt lá bầu / Mấy ai lấy được cô dâu hiền lành" là một lời than thở, một tiếng lòng của người phụ nữ trong xã hội cũ. Nó phản ánh những...

# Tình yêu đôi lứa # cưới hỏi

Trời mưa ếch nhái uênh oang

Thương ai gãy gánh giữa đàng quạnh hiu

Câu ca dao 'Trời mưa ếch nhái uênh oang / Thương ai gãy gánh giữa đàng quạnh hiu' là một áng văn học dân gian giàu hình ảnh và cảm xúc. Nó không chỉ mô tả cảnh...

# Khác # ếch nhái

Trời mưa dưới biển mưa lên

Số anh hai vợ mới nên cửa nhà

Câu ca dao "Trời mưa dưới biển mưa lên" thể hiện một hiện tượng thiên nhiên kỳ lạ, phi logic. Nó được dân gian dùng để ám chỉ những điều trái tự nhiên, khó xảy...

# Vũ trụ, con người và xã hội # đa thê

Trèo lên Hòn Kẽm núi cao

Dưới sông nước chảy chèo bao một vòng

Câu ca dao "Trèo lên Hòn Kẽm núi cao, Dưới sông nước chảy chèo bao một vòng" là một lời than thở, một tiếng lòng của người phụ nữ trong xã hội cũ. Lời ca dao nà...

# Quê hương đất nước # Hòn Kẽm # Quảng Nam

Trèo lên cây gạo cao cao

Bước xuống hội Gióng vui sao vui vầy

Giáo gươm cờ xí trùng trùng

Hằng năm mở hội tưng bừng vui thay

Nhớ xưa Thánh Gióng tích rày

Uy phong rạng rỡ đến nay còn truyền

Câu ca dao "Trèo lên cây gạo cao cao..." là một khúc ca về lễ hội Gióng, thể hiện lòng biết ơn và tự hào về người anh hùng Thánh Gióng. Tác phẩm tái hiện không...

# Quê hương đất nước # lễ hội # cây gạo # Thánh Gióng # hội Gióng