Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Anh làm ông đại trụ, đứng chánh tế giữa làng

Tấm thân em như hai con hạc ngọc, đậu trên án vàng ngó ra

– Anh làm ông đại trụ, vua bổ đi ngoại tỉnh, đường xa

Quê nhà làng có khai niên lễ lệ, rể nhượng ông gia hầu thần.

Câu ca dao "Anh làm ông đại trụ... hầu thần" là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành trong kho tàng dân ca Việt Nam. Lời ca thể hiện khát vọng gắn bó, xây dựng h...

# Trào phúng, phê phán đả kích

Quan Thừa Thiên thì mang áo địa,

Lính Đông Hải đội nón dầu sơn

Trai nam nhi đối đặng, thiếp kết nghĩa Tấn Tần ngàn năm.

– Gái nước Nam buôn hàng thuốc Bắc

Trai Đông sàng cảm động miền Tây

Anh đã đối đặng, em rày tính sao.

Câu ca dao "Quan Thừa Thiên thì mang áo địa, Lính Đông Hải đội nón dầu sơn" là một đoạn trích sinh động trong kho tàng ca dao Việt Nam, phản ánh hiện thực xã hộ...

# Khác # đối đáp # chơi chữ

Đêm hăm lăm tháng hai năm Mão

Quan trường giã gạo giữa chốn ba quân

Bạn mày râu ai giỏi quốc văn

Về đây tranh giải với bạn thoa quần thử chơi

– Gái Tây Thi chẳng ai bì bên nước Việt

Gái Văn Khương lại ở bên nước Tề

Nực cười cô gái nhà quê

Đến đây có dám trổ nghề văn chương

Câu ca dao "Đêm hăm lăm tháng hai năm Mão" là một lời thách đố tài hoa, thể hiện tinh thần thượng võ trong văn chương của người xưa. Lời lẽ hóm hỉnh, thách thức...

# Khác # đối đáp

Em lên lưng voi em hỏi cái đường vạn tượng

Tay em lại dắt dê hỏi chốn lan dương

Đố anh mà đối đặng em cho soi gương vàng.

– Dây bí ngô trèo trên cây trụ tàu

Cờ thượng mã phất sau đuôi ngựa

Anh đối đặng rồi lật ngửa gương ra.

Câu đố "Em lên lưng voi..." là một ví dụ tiêu biểu cho thể loại ca dao dân ca, thể hiện sự thông minh, dí dỏm và khả năng ứng đối nhanh nhạy của người xưa. Đây...

# Khác # chơi chữ # đối đáp

Người Việt Nam phải lấy thuốc lào làm quốc tuý

Còn thú vị nào hơn thú vị yên vân!

Từ vua, quan, đến hạng bình dân,

Ai là chẳng bạn thân với điếu

Từ ông thừa, trở lên cụ thiếu,

Đi ngoài đường, phi điếu bất thành quan.

Ngồi công đường, vin xe trúc nghênh ngang,

Hút mồi thuốc, óc nhà quan thêm sáng suốt.

Nhà thi sĩ gọt câu văn cho chuốt,

Tất phải nhờ điếu thuốc gọi hồn thơ.

Lại những khi óc mỏi, mắt mờ,

Nhờ điếu thuốc mới có cơ tỉnh tớm

Dân thuyền thợ thức khuya, dậy sớm,

Phải cần dùng điếu đóm làm vui.

Khi nhọc nhằn lau trán đẫm mồ hôi,

Vớ lấy điếu, kéo một hơi thời cũng khoái.

Dân cày cấy mưa dầm, nắng dãi,

Bạn tâm giao với cái điếu cày.

Lúc nghỉ ngơi, ngồi dưới bóng cây,

Rít mồi thuốc, say ngây say ngất.

Rồi ngả lưng trên đám cỏ tươi xanh ngắt,

Dễ thiu thiu một giấc êm đềm.

Bạn nhà binh canh gác thâu đêm,

Nhờ điếu thuốc mới khỏi lim dim ngủ gật.

Nội các thức say sưa nghiện ngập,

Ngẫm mà coi, thú nhất thuốc lào.

Nghiện thuốc lào là cái nghiện thanh tao,

Chẳng hại tiền của, mà chẳng hao sĩ diện.

Chốn phòng khách, anh em khi hội kiến,

Có thuốc lào câu chuyện mới thêm duyên.

Khi lòng ta tư lự không yên,

Hút mồi thuốc cũng giải phiền đôi chút.

Nghe tiếng điếu kêu giòn, nhìn khói bay nghi ngút,

Nỗi lo buồn theo khói vút thăng thiên.

Cái điếu cùng ta là bạn chí hiền,

Từ thiên cổ tơ duyên chặt kết.

Cũng có kẻ muốn dứt tình khăng khít,

Vùi điếu đi cho hết đa mang.

Nhưng nỗi nhớ nhung bứt rứt tấm gan vàng,

Chút nghĩa cũ lại đa mang chi tận tuỵ.

Cho nên bảo điếu thuốc lào là quốc tuý,

Thật là lời chí lý không ngoa.

Thuốc lào, ta hút điếu ta,

Điếu ta thọ với sơn hà muôn năm…

Tác phẩm "Người Việt Nam phải lấy thuốc lào làm quốc túy" là một bài ca dao độc đáo, ca ngợi thú vui tao nhã và sự gắn bó mật thiết của thuốc lào với đời sống n...

# Trào phúng, phê phán đả kích # thuốc lào

Lồn em lồn bạc lồn vàng

Thương cho lồn chị, lồn gang lồn đồng

Lồn em ấp phượng ấp rồng

Thương cho lồn chị ngồi không ngáp ruồi

Lồn em kẻ ngược người xuôi

Tủi thay lồn chị à ơi một mình

Một đêm em bán chữ tình

Hơn mười đời chị chữ trinh để thờ

Tác phẩm dân ca này là một bài ca dao thể hiện nỗi lòng của người phụ nữ, có lẽ là chị em hoặc những người phụ nữ có hoàn cảnh khác nhau trong xã hội. Câu ca da...

# Trào phúng, phê phán đả kích