Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Nam Định là chốn quê nhà

Có ai về mộ cu li ra làm

Anh em cơm nắm rời Nam

Theo ông cai mộ đi làm mỏ than

Cu li kể có hàng ngàn

Toàn là rách mặc, đói ăn, vật vờ

Điểm mặt nhớn bé cũng vừa

Từ nhớn chí bé không thừa một ai

Điểm rồi lại phải theo cai

Những cai đầu dài thúc giục ra đi

Ra ngay cà rạp tức thì

Hỏi chủ cà rạp ta đi tàu nào?

Anh em bàn tán xôn xao

– “Ta đi tàu nào đấy hả ông cai?”

– Xô-pha tới bến đây rồi

Anh em cơm nước, nghỉ ngơi, xuống tàu

Xuống tàu chờ đợi đã lâu

Đến giờ tàu tiến chẳng thấy cai ra

Cai dặn cứ xuống Xô-pha

Chừng độ sáu rưỡi thì ra tới Phòng

Hải Phòng hai sở song song

Bên kia Hạ Lý, Hải Phòng bên đây

Một ngày tàu đã tới ngay

Trông lên Cẩm Phả vui thay trăm đường …

Tác phẩm dân ca này mô tả cuộc sống và hành trình đầy gian khổ của những người phu làm mỏ than, hay còn gọi là 'cu li', từ quê nhà Nam Định đến vùng đất Cẩm Phả...

# Lịch sử # Hải Phòng # thợ mỏ

Tưởng là ơn nghĩa đặng gần

Hay đâu nhân nghĩa xa lần ông mai

Tay cầm gàu nước sớt hai,

Bằng nay tưới lựu, bằng mai tưới đào

Muốn gần, ơn nghĩa muốn trao

Nghĩa nhân còn tại biết làm sao cho gần.

Đoạn ca dao này là lời than thở của người phụ nữ về tình yêu trắc trở. Nó phản ánh nỗi lòng mong muốn được gần gũi người thương nhưng lại gặp nhiều trắc trở, cá...

# Tình yêu đôi lứa

Ngựa ô chân móng gót hài

Có hay cho lắm đường dài cũng kiêng

Nghiêng mình bước xuống cầu yên

Còn rùa bơi mặt nước, con chim chuyền cành mai

Bãi dài có nhảy lai rai

Cất lên một tiếng, bạn của ai nấy nhìn

Đêm nằm con nhện đem tin

Ai hò văng vẳng giống in tiếng chàng.

Bài ca dao "Ngựa ô chân móng gót hài" là một lời than thở về thân phận người chinh phụ, nỗi lòng nhớ thương người chinh phu nơi chiến trường xa xôi. Lời lẽ mộc...

# Tình yêu đôi lứa

Sáng trăng sáng cả cánh đồng

Em đi tát nuớc gàu sòng gàu dai

Phần em chẳng đặng làm trai

Em đành tát nước gàu dai, gàu sòng

Hai hàng nước mắt rưng rưng

Đẹp đôi xấu tuổi, xin anh đừng nhắc trông

Lượt này dứt nghĩa đạo đồng

Anh có vợ xứ khác, em có chồng nơi xa.

Tại mẹ với cha nên hai ta gàn trở

Cha mẹ thuận hoà không ai nỡ bỏ ai

Hai hàng nước mắt láng lai

Tui có xa nghĩa bạn lâm cảnh ai cũng buồn.

– Một khúc sông năm bảy ngả nguồn

Không nơi này chốn khác tội gì buồn hư thân

Đói no tôi cũng muốn ở gần

Hai bên phụ mẫu đạp cần dứt dây

Đôi ta luống chịu sầu tây

Roi tre vót nhọn lâu nay vẫn còn

Đắng cay như trái bồ hòn

Bầm gan tím ruột vẫn còn nhớ thương

Bài ca dao "Sáng trăng sáng cả cánh đồng" là một khúc ca buồn nói về tình yêu không thành của đôi lứa vì sự ngăn cản của cha mẹ. Lời ca thể hiện nỗi lòng của cô...

# Tình yêu đôi lứa

Đạo nào cao bằng đạo can trường,

Chồng mà xa vợ đoạn trường trời ơi.

Bấy lâu nay mình một ngả tui một nơi,

Ngày nay gặp mặt giải vơi cơn sầu.

Trống tam canh vội đổ trên lầu,

Mình có chồng rồi tôi nói cơ cầu làm chi.

Miệng thế gian ngôn dực trường phi,

Còn lo phụ mẫu sao bất thành không ai.

Bữa này mười một mai là mười hai,

Mình tui ở lại với ai bây giờ?

Đoạn ca dao này là tiếng lòng của người phụ nữ khi lỡ yêu một người đã có gia đình. Lời ca thể hiện sự day dứt, dằn vặt và nỗi buồn sâu sắc khi tình yêu không t...

# Tình yêu đôi lứa

Khen ai khéo đặt cái nghèo

Kém ăn kém mặc, kém điều khôn ngoan

Bây giờ chẳng có bạn vàng

Cho nên đổ cả khôn ngoan cho người

Nhà giàu nói một hay mười

Nhà khó nói chẳng được lời nào khôn

Nhà nghèo như giỏ thủng trôn

Nhà giàu như bạc bỏ hòm xưa nay

Nghèo đâu nghèo mãi thế này

Mất chúng mất bạn vì nay tội nghèo

Bốn bề công nợ eo xèo

Chỉ vì một nỗi tội nghèo mà thôi

Tôi làm, tôi chẳng có chơi

Nghèo sao nghèo mãi, trời ơi hỡi trời

Bài ca dao thể hiện tâm trạng uất hận, xót xa của người nghèo trước cảnh đời bất công. Nó phản ánh hiện thực khắc nghiệt và những định kiến xã hội mà người lao...

# Than thân trách phận # giàu nghèo