Ca dao dân ca

Thể loại văn học dân gian Việt Nam: Ca dao dân ca.

Chẳng ai xấu bằng anh chồng tôi

Cái râu rễ gộc, cái tóc rễ tre

Cái bụng bè bè, hình như bụng cóc

Học hành thời dốt, chữ nghĩa chẳng biết

Nó bắt nó lèn, nó nêm như chạch

Nó thở ành ạch, như cái ễnh ương

Đoạn ca dao trên khắc họa chân thực hình ảnh người chồng có ngoại hình kỳ dị và tính cách vụng về, dốt nát. Tác phẩm thể hiện tiếng nói hài hước, châm biếm nhưn...

Nhà em ở cạnh cầu ao

Chàng đi xuôi ngược, chàng vào nghỉ chân

Chàng ngồi chàng nghỉ ngoài sân

Cơm thì nhỡ bữa, canh cần nấu suông

Rau cải chưa rắc, rau muống chưa leo

Cơm em mới có lưng niêu

Lửa em tắt mất từ chiều hôm qua

Ngược lên bãi Phú thì xa

Xuôi về bãi Mộc trồng cà lấy dưa …

Câu ca dao "Nhà em ở cạnh cầu ao" là một lời than thở mộc mạc về hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn của cô gái. Qua đó, thể hiện khát vọng về một cuộc sống ấm no, đ...

Vừa nghe tàu điện rung chuông

Leng keng đánh thức màn sương Tây Hồ

Đường vui rộn bánh xe bò,

Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau

Hỏi mình: – Chuyên chở về đâu

Ngụy trang xanh ngắt một màu thế kia?

Rằng: – Rau Quảng Bá đây mà,

Rau vào xí nghiệp, rau ra chiến trường

Rau tình, rau nghĩa quê hương

Lại đây, đẩy một đoạn đường hộ rau

Đoạn ca dao dân ca này mô tả hình ảnh đoàn thuyền chở rau từ làng Quảng Bá ra phố, hòa mình vào nhịp sống sôi động của Hà Nội xưa. Bài ca gợi lên không khí lao...

– Em đố anh sao trên trời mấy cái

Nhái ngoài ruộng mấy con

Chuối non mấy bẹ, chuối mẹ mấy tàu

Đất Ba Xuyên một mẫu mấy sào

Anh mà đối được, em nhào em vô

– Sao trời trên sao Hôm, sao Mai hai cái

Nhái ngoài ruộng nhái đực nhái cái hai con

Chuối non chín bẹ, chuối mẹ mười tàu

Anh đã đối đặng em có nhào vô không?

Câu đố "Sao trên trời, nhái ngoài ruộng, chuối non, chuối mẹ..." là một ví dụ điển hình của ca dao đối đáp trong văn hóa dân gian Việt Nam. Câu ca thể hiện sự d...

Ngó ra ngoài biển láng lai

Em xa anh cách, lòng ai không buồn?

Lênh đênh kẻ biển người nguồn,

Em xa, anh cách không cuồng cũng điên

Vui chung rồi lại buồn riêng,

Hay vầy lúc trước gá duyên làm gì!

Câu ca dao than thở về nỗi nhớ nhung, chia ly trong tình yêu đôi lứa. Đoạn trích khắc họa tâm trạng buồn bã, day dứt của người ở lại khi phải xa cách người yêu.

Hồi nào thề thốt bóng xoài

Chàng nguyền thiếp nguyện có sai đâu là

Bởi vì lỗ miệng người ta

Chòm ong nhóm kiến, biểu anh mà xa em

Thế gian dạm miệng nói gièm

Nẫu nói mược nẫu đừng đem vào lòng

Ba năm giữ trọn chữ tòng

Có nực em quạt, ngọn gió lồng em che

Nào ai phóm phỉnh đừng nghe

Cú kêu mược cú ngoài hè can chi

Đừng nghe lời nói thị phi

Đừng nghe chiếc đũa phân ly đồng tiền

Anh về giữ trọn căn duyên

Mấy lời giao xin nhớ mấy lời nguyền xin ghi

Đây là một bài ca dao thể hiện lời nhắn nhủ của người con gái gửi cho người yêu khi phải chia xa. Bài ca dao thể hiện sự thủy chung, son sắt trong tình yêu và l...

– Vạt áo em trước ngắn, sau dài,

Hay là em đã mang thai trong người?

– Áo năm khuy em cài khít rịt,

Yếm bốn dải, em nịt chặt như đóng đinh

Hỏi làm răng anh lách người vô lọt

Mà biết trong mình em có thai!

Đoạn ca dao trên là lời đối đáp dí dỏm giữa chàng trai và cô gái, thể hiện khát vọng tình yêu và sự khéo léo trong giao tiếp ứng xử của người xưa. Nó phản ánh m...

– Tôi thương anh dữ quá

Bởi ba má lỡ gả tôi lấy chồng

Để tôi về mua gan công, mật cóc

Thuốc chồng tôi theo anh

– Em nói mà không sợ tử sanh

Chồng em, em còn thuốc theo anh làm gì

Bài ca dao về tình yêu đôi lứa thể hiện khát vọng tự do trong hôn nhân. Lời tỏ tình cháy bỏng của cô gái với người yêu bất chấp những ràng buộc, lễ giáo phong k...

– Anh về đào lỗ sau hè

Chôn con giết vợ mới ve được nàng

– Em không ưng thời chớ

Em không thương không nhớ thời thôi

Em biểu chôn con giết vợ

Anh đứng ngồi với ai

Ví dầu áo rách còn một chéo vai

Bần cùng đi nữa anh không sai lời nguyền

Em đừng ham đồng bạc đồng tiền

Xui chôn giết vợ thêm phiền lòng anh

Em còn tuổi trẻ đầu xanh

Đừng bày chuyện ác, ông trời hành khổ thân

Đoạn ca dao này là lời đối đáp thể hiện sự giằng co giữa hai bên về một hành động tàn nhẫn. Nó phản ánh những góc khuất trong quan niệm về hôn nhân và đạo đức x...