Ngó lên dốc Một, chùa Lầu,

Cảm thương người bạn buổi đầu thâm ân

Kể từ qua lại mấy lần,

Nào ai khỏa lấp sông Ngân, suối Vàng.

Gẫm trong kim cổ kì quan,

Bướm vô vườn liễu, hoa tàn vì ai?

Nhìn xem nguyệt xế non Đoài,

Bóng trăng mờ lợt không ai nương cùng.

Xưa rày nhân nghĩa bập bùng,

Xuống lên không đặng tỏ cùng anh hay.

Mưu kia, kế nọ ai bày,

Làm cho chàng thiếp mỗi ngày mỗi xa.

Tác phẩm "Ngó lên dốc Một, chùa Lầu" là một bài ca dao dân ca sâu sắc, thể hiện tâm trạng thương cảm và nỗi niềm day dứt của người ở lại trước sự chia ly của đô...

Người ta mộ lính tòng chinh

Sao anh không suy nghĩ lại tự mình ra đi

Nước người ta giặc giã loạn li

Anh đem thân đi đỡ đạn kẻ khi người cười

Rủi bỏ xương nơi đất nước người

Để mẹ cha con vợ suốt đời cút côi.

Đoạn ca dao trên thể hiện nỗi lòng xót xa, day dứt của người ở lại trước cảnh người thân ra trận. Lời ca như một lời trách móc, song ẩn chứa sự cảm thông sâu sắ...

Em tiếc con dao bé mà lại sắc thay

Chuôi sừng bịt bạc về tay ai cầm

Em trái nhân duyên, em chẳng được cầm

Để cho người khác được cầm dao loan

Được như hoa huệ, hoa lan

Thì em cũng chẳng phàn nàn làm chi

Được như hoa cúc hoa quỳ

Thì em cũng bõ một thì chơi hoa

Câu ca dao "Em tiếc con dao bé mà lại sắc thay..." là lời than thở của người phụ nữ về duyên phận lỡ làng. Qua hình ảnh con dao, người nói bày tỏ nỗi lòng khao...