Xóa lọc
Đang lọc theo thẻ: Lịch sử

Nam mô đại tướng Thuyền Quan,

Mũ ni, tích trượng, phướn phan thay cờ.

Bình Tây kiến lập vệ cơ,

Nghĩa quân khắp chốn đi về sớm hôm.

Chùa làm kho súng bên đồn,

Lăng Sa bạt vía, kinh hồn Thuyền Quan.

Bài ca dao "Nam mô đại tướng Thuyền Quan" là một tác phẩm tiêu biểu thuộc thể loại "Ca dao dân ca", phản ánh tinh thần yêu nước và ý chí chống giặc ngoại xâm củ...

# Lịch sử # khởi nghĩa # kháng chiến chống Pháp # Đại tướng Thuyền Quan

Mồ cha, mả mẹ anh đâu?

Còn vua còn chúa, hỏi anh cúp cái đầu thờ ai?

Chữ rằng phục quốc Tây lai,

Xem trong Nam Việt ai ai cũng buồn tình.

Nước Nam mình còn miếu, còn đình,

Còn khoa, còn mục, còn mình, còn ta,

Làm chi khác thể ông thầy chùa,

Khỏi xâu, khỏi thuế cũng nên đua cúp đầu.

Bài ca dao trên thể hiện tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm với vận mệnh dân tộc. Nó phản ánh tâm trạng buồn bã, lo âu của người dân trước cảnh nước mất nhà...

# Lịch sử # Trào phúng, phê phán đả kích

Lẳng lặng mà nghe

Cái vè xin thuế

Mùa màng mất tệ

Buôn bán không ra

Kẻ gần người xa

Cũng nghèo cũng khổ

Hai đồng xâu nọ

Bảy ngày công sưu

Cao đã quá đầu

Kêu đà ngắn cổ

Ở đâu ở đó

Cũng rúc mà ra

Kẻ kéo xuống Tòa

Người nằm trên tỉnh

Đông đà quá đông

Trong tự Hà Đông

Ngoài từ Diên Phước …

Tác phẩm "Cái vè xin thuế" là một bài vè dân gian phản ánh hiện thực đời sống khốn khó của người dân dưới thời Pháp thuộc. Bài vè được lưu truyền rộng rãi trong...

# Lịch sử # sưu thuế # Pháp thuộc # phong trào duy tân # Quảng Nam-Đà Nẵng

Cơ trời đất vần xoay chính khí,

Đấng nam nhi phỉ chí tang bồng,

Làm cho tỏ mặt anh hùng,

Giang sơn để mất, trong lòng sao nguôi?

Nước nhà Tây đã chiếm rồi,

Chư quân chư tướng ắt thời theo ta.

Kéo quân về đất Thanh Hoa,

Tìm nơi hiểm yếu để ta lập đồn.

Quân truyền điểm được hai vàn

Đinh công Đại tướng có gan chăng là.

Đánh Tây Nhâm Ngọ tháng Ba

Năm mươi khẩu súng cùng là lá lê

Đạn thời cướp được năm xe,

Tháng một Bính Tuất kéo về huyện Nga

Thần công khí giới đem ra,

Khoa sơn đại bác cho ta tức thì …

Vè 'Cơ trời đất vần xoay chính khí' là một áng văn chương độc đáo, thể hiện tinh thần yêu nước quật cường và ý chí phục thù dân tộc. Tác phẩm thuộc thể loại vè,...

# Lịch sử # Ba Đình # Pháp thuộc # Thanh Hóa # khởi nghĩa Ba Đình # Đinh Công Tráng

Nhớ đời thứ sáu Hùng Vương

Ân sai hăm tám tướng cường ngũ nhung

Xâm cương cậy thế khỏe hùng

Kéo sang đóng chặt một vùng Vũ Ninh

Trời cho thánh tướng giáng sinh

Giáng về Phù Đổng ẩn hình ai hay

Mới lên ba tuổi thơ ngây

Thấy vua cầu tướng ngày rày ra quân …

Đoạn trích "Nhớ đời thứ sáu Hùng Vương" là một phần của thể loại vè, tái hiện lại bối cảnh lịch sử hào hùng của dân tộc. Tác phẩm ca ngợi tinh thần yêu nước và...

# Lịch sử # Sóc Sơn # Bắc Ninh # Vũ Ninh # Hùng Vương # truyền thuyết

Thằng Tây ngồi nghĩ cũng tài

Sinh ra đèn máy thắp hoài năm canh

Thằng Tây ngồi nghĩ cũng sành

Sinh ra tàu điện chạy quanh phố phường

“La ga” thì ở Thụy Chương

Dây đồng cột sắt tìm đường kéo lên

Bồi bếp cho chí bồi bàn

Chạy tiền kí cược đi làm sơ vơ …

Đoạn vè "Thằng Tây ngồi nghĩ cũng tài..." là một tác phẩm dân gian độc đáo, phản ánh cái nhìn của người dân Việt Nam trước những đổi thay của xã hội dưới thời P...

# Lịch sử # Thăng Long - Hà Nội # Pháp thuộc # tàu điện

Đêm thu bóng nguyệt soi mành

Bâng khuâng dạ ngọc chạnh tình ngâm nga

Xét trong thế sự người ta

Tài ba cho mấy cũng là như không

Cho hay thiên địa chí công

Dữ lành báo ứng vô cùng màu linh

Gương xưa trông thấy đành rành

Người nay xem đó giữ mình cho yên

Nam Kỳ có cậu Hai Miêng

Con quan lớn Tấn ở miền Gò Công

Cậu Hai là bực anh hùng

Ăn chơi đúng bực vô cùng liệt oanh

Nam Kỳ lục tỉnh nổi danh

Thật là một bực hùng anh trên đời …

Đoạn trích 'Vè cậu Hai Miêng' là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè, phản ánh triết lý nhân sinh sâu sắc về lẽ đời và đạo ứng xử. Tác phẩm sử dụng hình ảnh...

# Lịch sử # Gò Công # Nam Kỳ lục tỉnh # Hai Miêng # Huỳnh Công Miêng # Huỳnh Công Tấn

Thương thay, hỡi các chú ơi

Ăn uống đã rồi thầy kể một văn:

Quý Tỵ giữa ngày mồng năm,

Giờ Dần chính nguyệt ầm ầm huyên hoa

Một chi đánh ở Đống Đa

Cầu Duệ kéo đến tốt xa muôn phần

Phép voi bại trận tiên phong

Cầu nhương sụt cả xuống sông Bồ Đề

Đao binh tử trận đầy khe

Dọc đường gài gác nằm kề năn năn

Chú sang cứu viện nước Nam

Chẳng may gặp phải suối vàng thương thay

Chú thì thắt cổ trên cây

Chú thì tự vẫn ở nay trong nhà

Chú thì thác xuống Diêm La

Chú nào còn sống về nhà đại minh …

Đoạn trích "Thương thay, hỡi các chú ơi" là một bài vè dân gian, thường được kể lại để ghi nhớ hoặc truyền tụng về một sự kiện lịch sử đau thương. Bài vè mang â...

# Lịch sử # Nguyễn Huệ # Tây Sơn # Ngọc Hồi-Đống Đa

Ngàn năm dưới bóng thái dương,

Biết bao là sự lạ thường đáng ghi,

Noi nghề hàng mặc bấy nay,

Một pho dị sự vắn dài chép ra.

Trước là giải muộn ngâm nga,

Sau nêu gương nọ đặng mà soi chung.

Xưa kia có một phú ông,

Vợ chồng chuyên một nghề nông nuôi mình,

Bấy lâu loan phụng hòa minh,

Xóm làng kiêng nể tánh tình thiện lương.

Tuy là sành sỏi ruộng nương,

Ông bà xấu số gặp đường chẳng may,

Thuở trước cũng chẳng thua ai,

Tiền dư bạc sẵn tháng ngày thung dung,

Ruộng vườn khai khẩn khắp cùng,

Thôn lân đều thảy có lòng bợ nâng.

Đến nay nhằm buổi lao lung,

Ruộng nương thất phát vô cùng thảm thương,

Tháng ngày khổ hại trăm đường,

Bảy năm chịu sự tai ương nguy nàn,

Bấm gan cam chịu gian nan,

Vợ chồng đau đớn đoạn tràng thiết tha.

Lần hồi ngày lụn tháng qua,

Nghèo nàn túng tíu gẫm đà thói quen,

Thét rồi cũng chẳng than phiền,

Cắn răng mà chịu đảo điên qua hồi.

Lão mụ tuổi đã lớn rồi,

Vợ bốn mươi chẵn chồng thời bốn ba,

Đêm ngày lo tính gần xa,

Chẳng con kế tự thật là đáng lo,

Choanh ngoảnh chồng vợ đơn cô,

Tuổi già sức yếu biết nhờ cậy ai? …

Đoạn trích "Vè nói về thân phận người nông dân" là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè, phản ánh chân thực cuộc sống lam lũ, nghèo khó của người nông dân Việ...

# Lịch sử # chàng Lía

Thằng Tây nó có ống nhòm

Nó nhìn nó đếm, nó nom từng người

Sú ba dăng nó chạy đâu rồi

Đến khi nó đến cho vài ba toong

Thằng Tây lại chửi “cu-xoong”

Cu li ức quá chửi không ra lời

– Hỡi anh em những người làm mỏ

Tay mi-nơ sẵn có nghề riêng

Làm đâu cũng lấy bằng tiền

Làm lò ông Thuận mất quyền lợi to

Việc than gio trong lò chẳng khá

Than khó làm mà giá chẳng cao

Anh em ta đấm buồi vào!

Đây là một bài ca dao thể hiện tâm trạng uất hận, bất mãn của người lao động Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc. Bài ca dao phản ánh chân thực cuộc sống cơ cực,...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # kháng Pháp # thợ mỏ

Cánh phu lò Mông Dương Cẩm Phả

Kiếp khổ nghèo ai chả như ai

Còi tầm chiều, tối, ban mai

Búa rìu, đèn đất khoác vai vào lò

Tìm cái sống hơn lo cái chết

Sập hầm lò hết kiếp ngựa trâu

Chui vào lò giếng sâu sâu

Chui sang lò chợ trông nhau dặn dò

Đã đeo cái thẻ phu lò

Khéo chui thì thoát, khéo bò thì lên

Khói cửa lò người đen như cháy

Mình đầu trần nhễ nhại mồ hôi

Đời người đến thế thì thôi

Bát cơm mấy bát mồ hôi cho vừa

Mong đất nước bao giờ đổi mới

Dân Nam mình thoát khỏi cùm gông

Hai mươi nhăm triệu tiên rồng

Chen vai gánh vác non sông mới là.

Tác phẩm "Cánh phu lò Mông Dương Cẩm Phả" là một bài ca dao thuộc thể loại ca dao dân ca, phản ánh chân thực cuộc sống lao động cực nhọc và khát vọng đổi đời củ...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # thợ mỏ

Trên tầng xe chạy như bay

Máy không có đất, lo ngày lo đêm

Không đất cai lại mắng thêm

Đục xong, mìn nổ, mới yên tấm lòng

Xúc vơi thì sợ đốc công

Sú ba dăng nó phạt thì không có tiền.

Câu ca dao miêu tả sinh động hình ảnh người lao động trong một công trình xây dựng hoặc khai thác mỏ. Nó phản ánh chân thực nỗi vất vả, áp lực và mong ước giản...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # thợ mỏ

Nam Định là chốn quê nhà

Có ai về mộ cu li ra làm

Anh em cơm nắm rời Nam

Theo ông cai mộ đi làm mỏ than

Cu li kể có hàng ngàn

Toàn là rách mặc, đói ăn, vật vờ

Điểm mặt nhớn bé cũng vừa

Từ nhớn chí bé không thừa một ai

Điểm rồi lại phải theo cai

Những cai đầu dài thúc giục ra đi

Ra ngay cà rạp tức thì

Hỏi chủ cà rạp ta đi tàu nào?

Anh em bàn tán xôn xao

– “Ta đi tàu nào đấy hả ông cai?”

– Xô-pha tới bến đây rồi

Anh em cơm nước, nghỉ ngơi, xuống tàu

Xuống tàu chờ đợi đã lâu

Đến giờ tàu tiến chẳng thấy cai ra

Cai dặn cứ xuống Xô-pha

Chừng độ sáu rưỡi thì ra tới Phòng

Hải Phòng hai sở song song

Bên kia Hạ Lý, Hải Phòng bên đây

Một ngày tàu đã tới ngay

Trông lên Cẩm Phả vui thay trăm đường …

Tác phẩm dân ca này mô tả cuộc sống và hành trình đầy gian khổ của những người phu làm mỏ than, hay còn gọi là 'cu li', từ quê nhà Nam Định đến vùng đất Cẩm Phả...

# Lịch sử # Hải Phòng # thợ mỏ