Đêm thu bóng nguyệt soi mành

Bâng khuâng dạ ngọc chạnh tình ngâm nga

Xét trong thế sự người ta

Tài ba cho mấy cũng là như không

Cho hay thiên địa chí công

Dữ lành báo ứng vô cùng màu linh

Gương xưa trông thấy đành rành

Người nay xem đó giữ mình cho yên

Nam Kỳ có cậu Hai Miêng

Con quan lớn Tấn ở miền Gò Công

Cậu Hai là bực anh hùng

Ăn chơi đúng bực vô cùng liệt oanh

Nam Kỳ lục tỉnh nổi danh

Thật là một bực hùng anh trên đời …

Đoạn trích 'Vè cậu Hai Miêng' là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè, phản ánh triết lý nhân sinh sâu sắc về lẽ đời và đạo ứng xử. Tác phẩm sử dụng hình ảnh...

# Lịch sử # Gò Công # Nam Kỳ lục tỉnh # Hai Miêng # Huỳnh Công Miêng # Huỳnh Công Tấn

Nghe vẻ nghe ve

Nghe vè tôi nghèo

Nghèo tanh, nghèo hôi

Nghèo lồi mắt cá

Nghèo sạt xương hông

Nghèo không gạo nấu

Nghèo thấu Ngọc Hoàng

Nghèo tàn, nghèo mạt

Nghèo khạc ra tro

Nghèo ho ra máu

Nghèo lủi vô bờ

Nghèo lờ con mắt

Nghèo thắt ống chân

Nghèo sưng cần cổ

Nghèo lỗ máu đầu

Nghèo cực như trâu

Một xâu, hai thuế

Bài vè 'Nghe vẻ nghe ve' là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè trong văn học dân gian Việt Nam. Tác phẩm khắc họa một cách chân thực và sinh động nỗi nghèo...

# Than thân trách phận # Ngọc Hoàng # sưu thuế # nghèo đói

Vè vẻ ve ve

Nghe vè kẹo kéo

Mần thiệt là khéo

Ai thấy cũng thèm

Ai thấy cũng khen

Rằng kẹo Sa Đéc

Người nào chưa biết

Quảng cáo là mua

Cô bác ông bà

Xin mời ăn thử

Ngon hay là dở

Cứ việc chê khen

Có bán có thêm

Đồng xu một miếng

Ai trả hai tiếng

Sáu miếng năm xu

Ai trả lu bù

Thì tui không bán …

Bài vè 'Kẹo kéo' là một tác phẩm văn học dân gian độc đáo, thể hiện sự khéo léo trong lời ca và cách giới thiệu sản phẩm. Tác phẩm này không chỉ đơn thuần là mộ...

# Quê hương đất nước # sản vật # Sa Đéc # kẹo kéo

Thương thay, hỡi các chú ơi

Ăn uống đã rồi thầy kể một văn:

Quý Tỵ giữa ngày mồng năm,

Giờ Dần chính nguyệt ầm ầm huyên hoa

Một chi đánh ở Đống Đa

Cầu Duệ kéo đến tốt xa muôn phần

Phép voi bại trận tiên phong

Cầu nhương sụt cả xuống sông Bồ Đề

Đao binh tử trận đầy khe

Dọc đường gài gác nằm kề năn năn

Chú sang cứu viện nước Nam

Chẳng may gặp phải suối vàng thương thay

Chú thì thắt cổ trên cây

Chú thì tự vẫn ở nay trong nhà

Chú thì thác xuống Diêm La

Chú nào còn sống về nhà đại minh …

Đoạn trích "Thương thay, hỡi các chú ơi" là một bài vè dân gian, thường được kể lại để ghi nhớ hoặc truyền tụng về một sự kiện lịch sử đau thương. Bài vè mang â...

# Lịch sử # Nguyễn Huệ # Tây Sơn # Ngọc Hồi-Đống Đa

Ghe bầu các lái đi buôn

Đêm khuya ngồi buồn, kể chuyện ngâm nga

Bắt từ Gia Định kể ra

Anh em thuận hòa ngoài Huế kể vô

Trên thời ngói lợp tòa đô

Dưới sông thủy cát ra vô dập dìu

Trên thời vua Thuấn, vua Nghiêu

Ngoài dân, trong triều tòa chính sửa sang

Trên thời ngói lợp tòa vàng

Dưới dân buôn bán nghênh ngang chật bờ

Này đoạn các lái trở vô

Thuận An là chốn thuyền đô ra vào

Vát ra một đỗi khơi cao

Ta sẽ lần vào thì tới Cửa Ông

Nay đà giáp phủ Thuận Phong

Hòn Am, Cửa Kiểng nằm trong thay là …

Tác phẩm "Vè lái buôn" là một khúc vè dân gian miêu tả sinh hoạt và đời sống của các lái buôn xưa, qua đó thể hiện tầm nhìn xa trông rộng và sự am hiểu địa lý c...

# Quê hương đất nước # lái buôn # Hòn Rơm # cù lao # Vũng Tàu # Đồng Nai

Vai mang xấp vải trong mo

Đi chưa tới chợ đã lo ăn hàng

Bánh in cùng những bánh bàng

Bánh bò bông, bánh ít trần, ngon thay.

Mít nghệ múi bằng cổ tay

Bánh đúc chấm mật, bánh gai, bánh bèo

Muốn ăn đừng có lo nghèo

Tiền tui trong túi đem theo đủ dùng,

Ăn một bụng ba mươi đồng

Mua mấy thứ để cho chồng tui đây

Vừa mới tới vuông đất cày

Ngồi dưới gốc cầy lật nón ra ăn

Làm vầy dạ cũng băn khoăn

Vì chưng lỗ miệng muốn ăn không chừng …

Tác phẩm "Vai mang xấp vải trong mo" là một bài vè dân gian giàu tính trữ tình và chất liệu đời sống. Bài vè miêu tả chân thực hình ảnh người phụ nữ nông thôn t...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Trào phúng, phê phán đả kích # đường cát # bánh quẩy # xoài tượng # bánh xèo

Nhất gạo nhì rau

Tam dầu tứ muối

Thịt thì đuôi đuối

Cá biển mất mùa

Đậu phụ chua chua

Nước chấm nhạt thếch

Mì chính có đếch

Vải sợi chưa về

Săm lốp thiếu ghê

Cái gì cũng thiếu

Câu vè "Nhất gạo nhì rau, tam dầu tứ muối..." là một tác phẩm dân gian độc đáo, phản ánh chân thực đời sống sinh hoạt của người Việt xưa. Tác phẩm này thể hiện...

# Trào phúng, phê phán đả kích # thời bao cấp

Đầu năm ra mắt mồng ba

Cúng ông Hành Khiển cùng là Hành Binh

Bói giò phải bói cho tinh

Xem tường màu sắc chân hình rủi may

Đôi giò cần để thẳng ngay

Nhuận hồng vàng ánh năm nay chắc giàu

No rồi chụm móng khít khao

Đỡ cái chặt chẽ cũng giàu cũng sang

Đỏ mà gân máu nổi loang

Là điềm hao của tan hoang cửa nhà

Trắng xanh bền bệt thây ma

Ấy điềm tang chế ông bà cháu con

Da gà tươi mượt vàng son

Đi thi chắc đậu đi buôn chắc lời

Khe chân gà hở tơi bời

Tiền vô nhiều cũng phủi rồi tay không …

Tác phẩm "Vè đầu năm" là một bài vè dân gian mang đậm nét văn hóa truyền thống của người Việt. Bài vè này chủ yếu tập trung vào việc xem chân gà để đoán định sự...

# Khác

Kiến lửa tập đoàn, kiến vàng ở ổ

Cao đầu lớn cổ thiệt là kiến hùm

Cắn chúng la um: kiến kim, kiến nhọt

Nhỏ như con mọt thiệt là kiến hôi

Động trời nó sôi: kiến cánh, kiến lửa

Bò ngang, bò ngửa: kiến riện đơn chai

Bò dông, bò dài, bò qua, bò lại

Kiến đực nói phải, kiến cái làm khôn

Rủ nhau lên cồn xoi hang lạch cạch

Thuở xưa, trong sách Bàn Cổ sở phân

Sanh ra chúng dân đỏ đen như kiến

Ấu tử làm biếng chẳng có mẹ cha

Không ai dạy la, nên không biết sợ

Vè "Kiến lửa tập đoàn" là một tác phẩm văn học dân gian độc đáo thuộc thể loại vè, mô tả sinh động thế giới loài kiến với nhiều hình ảnh ngộ nghĩnh. Tác phẩm sử...

# Khác # con kiến

Ngàn năm dưới bóng thái dương,

Biết bao là sự lạ thường đáng ghi,

Noi nghề hàng mặc bấy nay,

Một pho dị sự vắn dài chép ra.

Trước là giải muộn ngâm nga,

Sau nêu gương nọ đặng mà soi chung.

Xưa kia có một phú ông,

Vợ chồng chuyên một nghề nông nuôi mình,

Bấy lâu loan phụng hòa minh,

Xóm làng kiêng nể tánh tình thiện lương.

Tuy là sành sỏi ruộng nương,

Ông bà xấu số gặp đường chẳng may,

Thuở trước cũng chẳng thua ai,

Tiền dư bạc sẵn tháng ngày thung dung,

Ruộng vườn khai khẩn khắp cùng,

Thôn lân đều thảy có lòng bợ nâng.

Đến nay nhằm buổi lao lung,

Ruộng nương thất phát vô cùng thảm thương,

Tháng ngày khổ hại trăm đường,

Bảy năm chịu sự tai ương nguy nàn,

Bấm gan cam chịu gian nan,

Vợ chồng đau đớn đoạn tràng thiết tha.

Lần hồi ngày lụn tháng qua,

Nghèo nàn túng tíu gẫm đà thói quen,

Thét rồi cũng chẳng than phiền,

Cắn răng mà chịu đảo điên qua hồi.

Lão mụ tuổi đã lớn rồi,

Vợ bốn mươi chẵn chồng thời bốn ba,

Đêm ngày lo tính gần xa,

Chẳng con kế tự thật là đáng lo,

Choanh ngoảnh chồng vợ đơn cô,

Tuổi già sức yếu biết nhờ cậy ai? …

Đoạn trích "Vè nói về thân phận người nông dân" là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại vè, phản ánh chân thực cuộc sống lam lũ, nghèo khó của người nông dân Việ...

# Lịch sử # chàng Lía

Chợ Lường họp lại vui thay

Đàng đông lúa gạo, đàng tây tru bò

Xã đã khéo lo

Lập lều hai dãy

Hàng sồi hàng vải

Thì kéo lên đình

Hàng xén xung quanh

Hàng thịt hàng lòng ở giữa

Ngong vô trửa chợ

Chộ thị với hồng

Dòm ngang xuống sông

Chộ thuyền với lái

Ngong sang bên phải

Chộ những vịt gà

Hàng nhãn, hàng na

Hàng trầu, hàng mấu

Hàng ngô, hàng đậu

Hàng mít, hàng cà

Hàng bánh, hàng quà

Hàng chi có cả

Rồi nào hàng cá

Hàng bưởi, hàng bòng …

Tác phẩm 'Vè Chợ Lường' là một trích đoạn tiêu biểu của thể loại vè dân gian, miêu tả sinh động không khí nhộn nhịp, tấp nập của một phiên chợ quê. Bài vè khắc...

# Quê hương đất nước # Nghệ An # chợ búa # chợ Lường

Bài chòi bài tới là ba mươi lá

Dang tay xớn xá là cái gã Ông Ầm

Hay đi sụp hầm, là anh Tứ Cẳng

Một dề trăng trắng, là chị Bạch Huê

Ăn cận nằm kề, là anh Chín Gối

Ba chìm bảy nổi, là chị Sáu Ghe

Lập bạn lập bè, là anh Năm Dụm

Hay đùm hay túm, Tứ Xách đã quen

Quần áo lèng teng, Nhì Nghèo cực khổ

Hay bươi hay mổ, là chị Ba Gà

Có ngạnh có ngà, là anh Tứ Tượng

Phủ màn treo trướng, là chị Tám Dừng

Ướt áo ướt quần, là anh Ngũ Trợt

Rung cây không rớt, Tứ Móc thiệt hay

Con mắt nhắm ngay, Tam Quăng thiệt giỏi …

Tác phẩm "Vè Bài chòi" là một đoạn trích tiêu biểu trong kho tàng ca dao, tục ngữ Việt Nam, thuộc thể loại vè. Đoạn vè này giới thiệu một cách dí dỏm và sinh độ...

# Quê hương đất nước # Khác # bài chòi

Con gái làng Sấu

Hay cấu hay cào

Cấu ra bờ rào

Cấu vào chuồng lợn

Nào ai có tợn

Lấy gái làng này?

Nó vác cả cày

Ra đồng nó cấu

Nó vác cả đấu

Ra đồng nó đong

Nó vác cả nong

Ra đồng nó quạt

Nó vác cả tháp

Ra đồng nó xây

Nó gói cả mây

Bỏ trong giỏ nó

Nó thắt khăn đỏ

Nó múa gươm thần …

Câu vè "Con gái làng Sấu" là một tác phẩm dân gian độc đáo, khắc họa hình ảnh người phụ nữ làng Sấu với tính cách mạnh mẽ, tháo vát. Tác phẩm thể hiện sự yêu mế...

# Quê hương đất nước

Bớ chị em ơi! Đi chợ

Chợ nào bằng chợ Gò Chàm

Tôm tươi cá trụng thịt bò thịt heo

Còn thêm bánh đúc bánh xèo

Bánh khô bánh nổ bánh bèo liên u

Những con cá chép cá thu

Cá ngừ cá nục cá chù thiệt ngon

Ngó ra ngoài chợ

Nẫu bán thịt phay

Nem tươi chả lụa

Rượu trà no say

Ngó ra ngoài chợ

Nẫu bán trạnh cày

Roi mây, lưỡi cuốc

Nẫu bày nghinh ngang

Ngó ra ngoài chợ

Nẫu bán sàn sàn

Khoai lang, bắp đỗ

Ðục, chàng, kéo, dao

Xem ra chẳng sót hàng nào

Quảng Nam, Quảng Ngãi cũng vào đây mua …

Tác phẩm "Bớ chị em ơi! Đi chợ" là một bài vè dân gian, miêu tả sinh động không khí nhộn nhịp và sự đa dạng của một khu chợ truyền thống. Bài vè thể hiện bức tr...

# Quê hương đất nước # chợ búa # bài chòi # Chợ Gò Chàm # sản vật # Bình Định

Cốc cốc, keng keng

Bà Rèn đi chợ

Bà Rớ ở nhà

Bắt gà làm thịt

Bắt vịt chặt đuôi

Bắt ruồi chặt cánh

Đòn gánh có mấu

Con sấu có tai

Con nai có gạc

Thợ giác có bầu

Hàng trầu hàng cau là hàng chồm hổm

Đoạn đồng dao "Cốc cốc, keng keng" là một bài hát quen thuộc, thường được trẻ em Việt Nam sử dụng trong các trò chơi. Bài đồng dao này không chỉ mang tính giải...

# Vũ trụ, con người và xã hội # vịt # con gà # trầu cau # đòn gánh # cốc cốc

Mèo già ăn trộm

Mèo ốm phải đòn

Mèo con phải vạ

Con quạ đứt đuôi

Con ruồi đứt cánh

Đòn gánh có mấu

Củ ấu có sừng

Bánh chưng có lá

Con cá có vây

Ông thầy có sách

Thợ ngạch có dao

Thợ rào có búa …

Đồng dao "Mèo già ăn trộm" là một bài ca dao quen thuộc, thường được trẻ em Việt Nam hát theo những giai điệu vui tươi. Bài ca dao này là một chuỗi các hình ảnh...

# Khác # vua # củ ấu # ngòi # hoa # bánh chưng

Lác đác mưa ngâu,

Sình sịch mưa ngâu,

Lá ngâu rụng xuống,

Bông lau phất cờ,

Nước trong xanh lạnh ngắt như tờ,

Một đàn cá lớn nhấp nhô đầu ghềnh

Đoạn đồng dao "Lác đác mưa ngâu... đầu ghềnh" khắc họa bức tranh thiên nhiên sinh động và tinh tế. Bài ca dao ngắn gọn nhưng chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, phản...

# Quan hệ thiên nhiên # bà Ngâu # bông lau # Ngưu Lang Chức Nữ # Ngân Hà # mưa Ngâu

Gánh gánh gồng gồng

Gánh sông gánh núi

Gánh củi gánh cành

Ta chạy cho nhanh

Về xây nhà bếp

Nấu nồi cơm nếp

Chia ra năm phần

Một phần cho mẹ

Một phần cho cha

Một phần cho bà

Một phần cho chị

Một phần cho anh

Ta chạy cho nhanh

Về xây nhà bếp

Nấu nồi cơm nếp…

Đồng dao "Gánh gánh gồng gồng" là một bài hát ru quen thuộc, mang đậm nét văn hóa dân gian Việt Nam. Bài đồng dao thể hiện ước mơ giản dị về một mái ấm và sự gắ...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình cảm gia đình, bạn bè # cành # sông núi # cơm nếp # gánh

Con cá lóc nằm trên bụi sặt

Con cò mắc dò mà chết,

Con quạ mua nếp làm chay,

Con cu đánh trống ba ngày,

Con ngỗng thức dậy dọn bày mâm ra,

Cồng cộc ăn cá nghi nga,

Con chim cà cưỡng phải ra ăn mày.

Đây là một bài đồng dao dân gian Việt Nam, thể hiện sự sáng tạo và trí tưởng tượng phong phú của nhân dân lao động. Bài đồng dao sử dụng hình ảnh các loài vật q...

# Vũ trụ, con người và xã hội # Khác # con quạ # cu gáy # cây sặt # con ngỗng

Nhà tôi có bảy anh em

Thằng què đi công tác

Thằng lác lái máy bay

Thằng cụt tay đi đào hầm

Thằng câm đi gọi điện

Thằng điếc nghe đài

Thằng mù đọc báo

Nói láo chỉ huy

Đi mở cổng sắt

Lấy năm đồng cắc

Đi mua thuốc Bắc

Ông thầy bán mắc

Tôi địt cái “tắc”

Ông thầy chết ngắc.

Đồng dao 'Nhà tôi có bảy anh em' là một bài ca dao quen thuộc, mang đậm tính hài hước và châm biếm. Bài đồng dao này thường được trẻ em yêu thích bởi vần điệu v...

# Trào phúng, phê phán đả kích # anh em # thuốc Bắc