Đang lọc theo thẻ: Than thân trách phận

Từ ngày có mặt thằng Tây

Phu phen tạp dịch hàng ngày khốn thân!

Tai vạ trửa dân

Hắn mần đã nghiệt:

Khắp nơi ráo riết

Giở sổ đếm người

Kể chi lão phụ con trai

Người đi phu cũng tội

Kẻ ở nhà cũng tội

Vua quan bối rối

Họ đập đánh lút đầu:

– Phu phải đi cho mau

Việc quan cần cho kịp!

Một ngày phải kíp

Để kiểm phu chợ Lường …

Đoạn vè "Từ ngày có mặt thằng Tây" là lời than thở của nhân dân ta về những khổ cực dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Tác phẩm phản ánh hiện thực xã hội Việt Na...

Tóc quăn chải lược đồi mồi

Chải đứng chải ngồi, quăn vẫn hoàn quăn

Nên thì tớ ở tớ ăn

Không nên tớ giã đầu quăn tớ về.

Tháng năm công việc ê hề

Thằng ở ra về, chủ phải cưỡi trâu.

Giã ơn chúng bạn chăn trâu,

Tớ về đồng bãi hái dâu, chăn tằm.

Tớ ở chưa được nửa năm,

Chủ nhà mắng tớ, tớ nằm không yên …

Tác phẩm "Tóc quăn chải lược đồi mồi" là một bài vè dân gian độc đáo, phản ánh tâm tư, tình cảm của người lao động. Bài vè mượn hình ảnh quen thuộc trong đời số...

Nghe vẻ nghe ve

Nghe vè ở mướn

Muốn cho sung sướng

Sanh tật quáng gà

Đi thì đầu ngả tới ngả lui

Thân tôi ăn cơm muối mặn

Ăn rồi uống hai tô chẵn chọt

Đầu đội nón chút

Vai vác cuốc cùn

Mần giùm mong cho mau tối

Tối về ăn ba hột cơm

Đầu hôm còn lao xao

Khuya lại vắng hoe

Chủ kêu làm bộ không nghe

Ngủ thêm chút nữa

Tác phẩm "Nghe vẻ nghe ve" là một bài vè dân gian Việt Nam mang đậm tính châm biếm sâu sắc. Bài vè miêu tả sinh động cuộc sống lam lũ, vất vả của người làm thuê...

Tôi có nhời thăm u cùng bá

Ở trên này khổ quá u ơi

Khi nào thong thả mát giời

Mời u quá bộ lên chơi vài ngày

Làm kíp chả được tiền ngay

Phải ăn gạo ngữ của thầy cai Sơn

Một đồng mười sáu bơ đơn

Đong đi đong lại chỉ còn mười lăm

Thầy cai cứ đứng chăm chăm

Hễ ai hút thuốc lại nhằm cắt công

Trời mưa có thấu hay không

Quanh năm chẳng có một đồng thừa ra

Lấy gì đồng bánh, đồng quà

Lấy gì mà gửi về nhà nuôi con

Mười năm làm ở đỉnh non

Ở nhà cha mẹ vợ con mất nhờ

Thân tôi khổ đến bao giờ?

Tác phẩm "Vè người đi phu

Bao phen biển tiến biển lui,

Chúa thiêng quan giỏi đứng ngồi nơi đâu,

Biết bao nông nỗi buồn đau,

Nào ai tế độ siêu cầu cho ai?

Ở ăn chưa kịp yên vui,

Chúa quan đâu đã đứng ngồi ngay bên,

Muôn vàn đóng góp không tên,

Rằng cho phần xác phần hồn thảnh thơi!

Đoạn ca dao trên phản ánh sâu sắc nỗi khổ lầm than của người dân dưới ách thống trị hà khắc. Nó là lời than thở, cầu mong sự an lành và giải thoát khỏi cảnh đời...

Nghề làm mỏ là nghề cực khổ

Dấn thân vào những chỗ hang sâu

Quanh năm cơm nắm nước bầu

Trời xanh mây biếc trên đầu biết chi

Dưới lò giếng lần đi từng bước

Đào khoét ra mới được đồng công

Suốt ngày cặm cụi lao lung

Than già, đá rắn cũng không quản gì

Tay cầm cuốc, mặt thì cúi gập

Lưng gò vào như gấp làm đôi

Loanh quanh xoay xở hết hơi

Tấm thân như hãm vào nơi ngục tù

Mãi đến lúc sương mù ngả bóng

Mới là giờ vội vã trèo lên

Trong ra non nước hai bên

Biết mình còn sống ở trên cõi trần.

Tác phẩm ca dao "Nghề làm mỏ là nghề cực khổ" là lời than thở về cuộc đời nhọc nhằn của người thợ mỏ. Bài ca dao khắc họa chân thực hiện thực lao động đầy gian...

Anh làm lò đá thì có máy khoan

Một ngày sáu lỗ nó giao đoan cho liền

Anh mà làm được vẹn tuyền

Thì anh mới được tính tiền công cho

Công thì bốn tám đồng xu

Gạo thì ăn chịu để phu phàn nàn

Tiền công hàng tháng chẳng hoàn

Nó còn lưu lại để giam giữ mình

Thằng Tây, thằng xếp một vành

Mồ hôi công sức của mình chúng ăn

Làm thì phoi đá, phong than

Anh hít vào ruột vào gan suốt ngày

Mắc bệnh gầy yếu đắng cay

Cơn ho hộc máu chảy ngay ròng ròng

Cảnh nghèo cực khổ vô cùng

Thuốc thang chẳng có lăn đùng chết tươi.

Đây là một bài ca dao thể hiện nỗi khổ của người lao động làm trong các xưởng lò đá thời Pháp thuộc. Bài ca dao phản ánh chân thực hiện thực xã hội đầy bất công...

Bây giờ đã chín mười giờ

Đã tầm nhà máy mà chưa thấy chàng

Trông ra nhà máy rõ ràng

Thấy chàng đun bếp dọn bàn rửa xoong

Ngày công chết đói đã xong

Lại thêm một buổi không công hầu người

Ăn thì gạo mục cá khô

Ngày mười hai tiếng đồng hồ đội than.

Đoạn ca dao trên khắc họa chân thực cuộc sống lam lũ, vất vả của người lao động, đặc biệt là những người phụ nữ, trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực trạng đa...

Ngày ngày anh vẫn đi làm,

Đi qua nhà máy nhặt ngầm bù loong

Đem về anh bỏ vào hòm,

Bắc cân bắc lạng còn non một vài

Cẩm Phả xem thợ nào tài,

Thì anh kéo nhẫn, hoa tai cho nàng,

Người ta kéo bạc kéo vàng,

Anh nay kéo xích sắt cho nàng, nàng ơi!

Bài ca dao "Ngày ngày anh vẫn đi làm" là một sáng tác dân gian độc đáo, thể hiện tình yêu và sự thủy chung sâu sắc của người lao động. Câu ca vẽ nên hình ảnh ng...

Em là con gái tỉnh Nam

Chạy tàu vượt biển ra làm Cửa Ông

Từ khi mới mở Cửa Ông

Đi làm thì ít, đi rông thì nhiều

Chị em cực nhục trăm điều

Trước làm một lượt đã trèo cầu thang

Đặt mình chưa ấm chỗ nằm

Đã lại còi tầm hú gọi ra đi

Dế kêu, suối chảy rầm rì

Bắt cô trói cột não nề ngân nga

Đoàn người hay quỷ hay ma

Tay mai, tay cuốc, sương sa mịt mù

Hai bên gió núi ù ù

Tưởng oan hồn của dân phu hiện về.

Bài ca dao trên khắc họa một cách chân thực cuộc sống lao động vất vả, gian khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa. Nó là tiếng than thở, là lời tố cáo đầy xót x...

Ba toong đi lại nghênh ngang

Chậm chân thì gậy nó phang vỡ đầu

Công việc khoán nặng, khoán cao

Làm mà không được xơi bao mũi giày

Mồm quát tháo chân tay đá tát

Đánh đập rồi cúp phạt hết lương.

Đoạn ca dao này miêu tả sinh động hình ảnh người cai quản hà khắc, bóc lột sức lao động của người làm thuê trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực tế nghiệt ngã,...

Chưa đi chưa biết Cửa Ông

Đến đây mới biết đường không lối về

Phu sắng-tẩy ai thuê mà đánh

Thẻ than sàng ai bán mà mua

Nhà quê còn có ngày mùa

Đi nhặt, đi mót hột thừa mà ăn

Ở đây rét đói quanh năm

Đi câu cá: rủi, đi săn: hổ vồ

Khu Bò Đái xương khô rải rác

Bến Lò Vôi mấy xác bồng bềnh

Lạc loài bể khổ mông mênh

Thân vờ xơ xác lênh đênh chét mòn

Trót nghe bầu bạn ra đây

Lạ thung, lạ thổ, lạ cây, lạ nhà

Đồn Cẩm Phả sơn hà bát ngát

Huyện Hoành Bồ đá cát mênh mông

Ai ơi đứng lại mà trông

Kìa khe nước độc, nọ ông hùm già

Vui gì mà rủ nhau ra

Làm ăn khổ cực nghĩ mà tủi thân.

Câu ca dao "Chưa đi chưa biết Cửa Ông" là lời cảnh báo về sự khắc nghiệt và hiểm nguy của vùng đất xa lạ, nơi cuộc sống khó khăn, thiếu thốn. Bài ca thể hiện nỗ...