Vào tầng cũng lắm thằng Tây

Thằng kia mũ trắng, thằng đây mũ vàng

Đường goòng bắc dọc bắc ngang

Nào hầm lò, nào xe cộ linh tinh

Trôg lên núi lửa cháy bừng bừng

Mìn nổ đùng đùng, đá chuyển vang vang

Đường tầng như thể bậc thang

Trèo đèo, xuống dốc, ngổn ngang tơi bời

Trông lên những núi cùng trời

Ngoảnh mặt kẻ trước người sau giật mình

Mênh mông ngao ngán một màu

Đường xa cách mấy lần tàu ai ơi.

Đây là một bài ca dao thể hiện cái nhìn của người lao động Việt Nam về công cuộc khai thác hầm lò ở các mỏ than dưới thời Pháp thuộc. Bài ca thể hiện sự vất vả,...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # kháng Pháp # thợ mỏ # Pháp thuộc

Sáng ngày mới sớm tinh sương

Cơm trôi khỏi miệng vác choòng ra đi

Vợ nghèo ẵm trẻ hài nhi

Lên tầng để bụi, rồi đi đẩy goòng

Trẻ thơ nằm mớ bòng bong

Nô đùa muỗi cỏ, đói lòng ngậm que

Lên tầng khuỵu gối đun xe

Gò lưng mửa mật nắng hè quản chi

Chồng xuống lò giếng đen sì

Mong sao cho chóng chiều về một công!

Bài ca dao mô tả cảnh lao động vất vả, nhọc nhằn của người nông dân Việt Nam xưa. Tác phẩm khắc họa chân thực cuộc sống mưu sinh đầy gian truân, thể hiện nỗi lò...

# Lịch sử # Lao động sản xuất # Pháp thuộc # thợ mỏ

Nghề làm mỏ là nghề cực khổ

Dấn thân vào những chỗ hang sâu

Quanh năm cơm nắm nước bầu

Trời xanh mây biếc trên đầu biết chi

Dưới lò giếng lần đi từng bước

Đào khoét ra mới được đồng công

Suốt ngày cặm cụi lao lung

Than già, đá rắn cũng không quản gì

Tay cầm cuốc, mặt thì cúi gập

Lưng gò vào như gấp làm đôi

Loanh quanh xoay xở hết hơi

Tấm thân như hãm vào nơi ngục tù

Mãi đến lúc sương mù ngả bóng

Mới là giờ vội vã trèo lên

Trong ra non nước hai bên

Biết mình còn sống ở trên cõi trần.

Tác phẩm ca dao "Nghề làm mỏ là nghề cực khổ" là lời than thở về cuộc đời nhọc nhằn của người thợ mỏ. Bài ca dao khắc họa chân thực hiện thực lao động đầy gian...

# Lao động sản xuất # Than thân trách phận # thợ mỏ # Pháp thuộc

Anh làm lò đá thì có máy khoan

Một ngày sáu lỗ nó giao đoan cho liền

Anh mà làm được vẹn tuyền

Thì anh mới được tính tiền công cho

Công thì bốn tám đồng xu

Gạo thì ăn chịu để phu phàn nàn

Tiền công hàng tháng chẳng hoàn

Nó còn lưu lại để giam giữ mình

Thằng Tây, thằng xếp một vành

Mồ hôi công sức của mình chúng ăn

Làm thì phoi đá, phong than

Anh hít vào ruột vào gan suốt ngày

Mắc bệnh gầy yếu đắng cay

Cơn ho hộc máu chảy ngay ròng ròng

Cảnh nghèo cực khổ vô cùng

Thuốc thang chẳng có lăn đùng chết tươi.

Đây là một bài ca dao thể hiện nỗi khổ của người lao động làm trong các xưởng lò đá thời Pháp thuộc. Bài ca dao phản ánh chân thực hiện thực xã hội đầy bất công...

# Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # Pháp thuộc # kháng Pháp # thợ mỏ

Bây giờ đã chín mười giờ

Đã tầm nhà máy mà chưa thấy chàng

Trông ra nhà máy rõ ràng

Thấy chàng đun bếp dọn bàn rửa xoong

Ngày công chết đói đã xong

Lại thêm một buổi không công hầu người

Ăn thì gạo mục cá khô

Ngày mười hai tiếng đồng hồ đội than.

Đoạn ca dao trên khắc họa chân thực cuộc sống lam lũ, vất vả của người lao động, đặc biệt là những người phụ nữ, trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực trạng đa...

# Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # Pháp thuộc # thợ mỏ

Ngày ngày anh vẫn đi làm,

Đi qua nhà máy nhặt ngầm bù loong

Đem về anh bỏ vào hòm,

Bắc cân bắc lạng còn non một vài

Cẩm Phả xem thợ nào tài,

Thì anh kéo nhẫn, hoa tai cho nàng,

Người ta kéo bạc kéo vàng,

Anh nay kéo xích sắt cho nàng, nàng ơi!

Bài ca dao "Ngày ngày anh vẫn đi làm" là một sáng tác dân gian độc đáo, thể hiện tình yêu và sự thủy chung sâu sắc của người lao động. Câu ca vẽ nên hình ảnh ng...

# Tình yêu đôi lứa # Trào phúng, phê phán đả kích # Than thân trách phận # thợ mỏ

Em là con gái tỉnh Nam

Chạy tàu vượt biển ra làm Cửa Ông

Từ khi mới mở Cửa Ông

Đi làm thì ít, đi rông thì nhiều

Chị em cực nhục trăm điều

Trước làm một lượt đã trèo cầu thang

Đặt mình chưa ấm chỗ nằm

Đã lại còi tầm hú gọi ra đi

Dế kêu, suối chảy rầm rì

Bắt cô trói cột não nề ngân nga

Đoàn người hay quỷ hay ma

Tay mai, tay cuốc, sương sa mịt mù

Hai bên gió núi ù ù

Tưởng oan hồn của dân phu hiện về.

Bài ca dao trên khắc họa một cách chân thực cuộc sống lao động vất vả, gian khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa. Nó là tiếng than thở, là lời tố cáo đầy xót x...

# Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # Pháp thuộc # Quảng Ninh # thợ mỏ

Ba toong đi lại nghênh ngang

Chậm chân thì gậy nó phang vỡ đầu

Công việc khoán nặng, khoán cao

Làm mà không được xơi bao mũi giày

Mồm quát tháo chân tay đá tát

Đánh đập rồi cúp phạt hết lương.

Đoạn ca dao này miêu tả sinh động hình ảnh người cai quản hà khắc, bóc lột sức lao động của người làm thuê trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực tế nghiệt ngã,...

# Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # thợ mỏ

Tài nguyên than mỏ nước Nam

Thằng Tây làm chủ, mình làm cu li

Chỉ vì đói rách phải đi

Đi làm phu mỏ, bỏ quê, bỏ nhà

Một nghìn chín trăm ba ba

Là năm Quý Dậu con gà ác thay

Kể dời phu mỏ Hòn Gai

Công ty than của chủ Tây sang làm

Chiêu phu mộ Khách, An Nam

Cuốc tầng khai mỏ tìm than ra vầy

Than ra ở các mỏ này

Hà Lầm, Hà Sú, mỏ rày Ngã Hai

Bán than cho các nước ngoài

Tàu bè ngoại quốc vãng lai mua dùng

Chủ nhì, chủ nhất, đốc công

Mỗi sở một sếp cai trong sở làm

Làm ra máy trục, máy sàng

Sở Tàu, Than Luyện, Sở Than chung là

Va-gông, than chở về ga

La-ga đặt ở Cốt Na cổng đồn

Để cho xe hỏa dắt dồn

Thật là tiện lợi gọn gàng vân vi

Ăng Lê, Nhật Bản, Hoa Kỳ

Hồng Kông, Thượng Hải đều thì sang mua

Cửa Ông là Cẩm Phả po

Cẩm Phả min, Cọc Sáu, cùng là Mông Dương

Ngoại giao các nước thông thương

Hòn Gai giàu vốn lại cường thịnh ra

Tây Bay coi sổ la voa

Bắc ngay đường sắt cho xe thông hành

Một đường đi thẳng Hà Lầm

Một đường Núi Béo, Cọc Năm đi về …

Tác phẩm dân ca này là lời than thở, tố cáo nỗi khổ của người dân Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Bài ca mô tả cảnh khai thác than tại Hòn Gai, nơi người Việt tr...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Pháp thuộc # Quảng Ninh # thợ mỏ