Đang lọc theo thẻ: Đấu tranh, phản kháng

Nghe vẻ nghe ve

Nghe vè Thiện Tân

Mầu mộng muôn phần

Cơm khuya không có

Đi thời tó hó

Về lại tăng hăng

Chờ đặng bữa ăn

Ngã lăn thần tướng

Thân tôi ở mướn

Nó cực vô hồi

Bởi chú nói rồi

Nên tôi mới mắc …

Câu vè Thiện Tân là một làn điệu dân gian quen thuộc, thường được hát đối đáp trong các lễ hội hoặc sinh hoạt cộng đồng. Nó phản ánh một cách dí dỏm, mộc mạc cu...

Nghĩ xem cái nước Nam mình

Tây sang bảo hộ tài tình đến đâu?

Nghĩ xem tiền của ở đâu

Đưa ra mà bắc được cầu qua sông

Chả hay tiền của của chung

Đưa ra mà bắc qua sông Bồ Đề

Bắc cho thiên hạ đi về

Những cột dây thép khác gì nhện chăng

Tưởng rằng anh Pháp nghĩa nhân

Nào hay lấy của dân Nam làm giàu …

Đoạn trích "Nghĩ xem cái nước Nam mình" thuộc thể loại Vè, là lời than thở, oán trách của nhân dân ta trước chính sách bóc lột của thực dân Pháp. Lời vè thể hiệ...

Tổ cha thằng bố cu gồ

Làm cho tao phải dọn đồ xuống ao

Giường thờ thì ngâm xuống ao

Lại bắt ông vải chui vào bụi năn

Vợ chồng nói chuyện thì thầm

Đêm ngày cắp bị ra nằm cồn Me

Nằm thì lắng tai mà nghe

Nó đang đốt ở ngoài nghè Phú Vinh

Súng thì nó bắn ình ình

Mẹ con giật mình lại phải chạy xa

Sớm mai nó đốt Mỹ Đà

Cửa nhà tan nát, vại cà sạch không

Bấy giờ vợ mới biểu chồng

“Thôi thôi ta phải dốc lòng xin đi”

Chồng thì nó bắt cu li

Vợ thì mặt bủng da chì mà lo

Chẳng qua đến lúc mạt đồ

Nước Nam có đám sao cờ mọc ra

Triều đình bảy vía còn ba

Quân Tây vừa dọa đái ra đầy quần

Cho nên mới khổ đến dân

Tổ tiên cũng bị muôn phần lao đao.

Tác phẩm "Tổ cha thằng bố cu gồ" là một bài vè dân gian thể hiện nỗi thống khổ của nhân dân ta dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Bài vè phản ánh chân thực những...

Nghe vẻ nghe ve

Nghe vè ở mướn

Muốn cho sung sướng

Sanh tật quáng gà

Đi thì đầu ngả tới ngả lui

Thân tôi ăn cơm muối mặn

Ăn rồi uống hai tô chẵn chọt

Đầu đội nón chút

Vai vác cuốc cùn

Mần giùm mong cho mau tối

Tối về ăn ba hột cơm

Đầu hôm còn lao xao

Khuya lại vắng hoe

Chủ kêu làm bộ không nghe

Ngủ thêm chút nữa

Tác phẩm "Nghe vẻ nghe ve" là một bài vè dân gian Việt Nam mang đậm tính châm biếm sâu sắc. Bài vè miêu tả sinh động cuộc sống lam lũ, vất vả của người làm thuê...

Vào tầng cũng lắm thằng Tây

Thằng kia mũ trắng, thằng đây mũ vàng

Đường goòng bắc dọc bắc ngang

Nào hầm lò, nào xe cộ linh tinh

Trôg lên núi lửa cháy bừng bừng

Mìn nổ đùng đùng, đá chuyển vang vang

Đường tầng như thể bậc thang

Trèo đèo, xuống dốc, ngổn ngang tơi bời

Trông lên những núi cùng trời

Ngoảnh mặt kẻ trước người sau giật mình

Mênh mông ngao ngán một màu

Đường xa cách mấy lần tàu ai ơi.

Đây là một bài ca dao thể hiện cái nhìn của người lao động Việt Nam về công cuộc khai thác hầm lò ở các mỏ than dưới thời Pháp thuộc. Bài ca thể hiện sự vất vả,...

Anh làm lò đá thì có máy khoan

Một ngày sáu lỗ nó giao đoan cho liền

Anh mà làm được vẹn tuyền

Thì anh mới được tính tiền công cho

Công thì bốn tám đồng xu

Gạo thì ăn chịu để phu phàn nàn

Tiền công hàng tháng chẳng hoàn

Nó còn lưu lại để giam giữ mình

Thằng Tây, thằng xếp một vành

Mồ hôi công sức của mình chúng ăn

Làm thì phoi đá, phong than

Anh hít vào ruột vào gan suốt ngày

Mắc bệnh gầy yếu đắng cay

Cơn ho hộc máu chảy ngay ròng ròng

Cảnh nghèo cực khổ vô cùng

Thuốc thang chẳng có lăn đùng chết tươi.

Đây là một bài ca dao thể hiện nỗi khổ của người lao động làm trong các xưởng lò đá thời Pháp thuộc. Bài ca dao phản ánh chân thực hiện thực xã hội đầy bất công...

Bây giờ đã chín mười giờ

Đã tầm nhà máy mà chưa thấy chàng

Trông ra nhà máy rõ ràng

Thấy chàng đun bếp dọn bàn rửa xoong

Ngày công chết đói đã xong

Lại thêm một buổi không công hầu người

Ăn thì gạo mục cá khô

Ngày mười hai tiếng đồng hồ đội than.

Đoạn ca dao trên khắc họa chân thực cuộc sống lam lũ, vất vả của người lao động, đặc biệt là những người phụ nữ, trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực trạng đa...

Em là con gái tỉnh Nam

Chạy tàu vượt biển ra làm Cửa Ông

Từ khi mới mở Cửa Ông

Đi làm thì ít, đi rông thì nhiều

Chị em cực nhục trăm điều

Trước làm một lượt đã trèo cầu thang

Đặt mình chưa ấm chỗ nằm

Đã lại còi tầm hú gọi ra đi

Dế kêu, suối chảy rầm rì

Bắt cô trói cột não nề ngân nga

Đoàn người hay quỷ hay ma

Tay mai, tay cuốc, sương sa mịt mù

Hai bên gió núi ù ù

Tưởng oan hồn của dân phu hiện về.

Bài ca dao trên khắc họa một cách chân thực cuộc sống lao động vất vả, gian khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa. Nó là tiếng than thở, là lời tố cáo đầy xót x...

Ba toong đi lại nghênh ngang

Chậm chân thì gậy nó phang vỡ đầu

Công việc khoán nặng, khoán cao

Làm mà không được xơi bao mũi giày

Mồm quát tháo chân tay đá tát

Đánh đập rồi cúp phạt hết lương.

Đoạn ca dao này miêu tả sinh động hình ảnh người cai quản hà khắc, bóc lột sức lao động của người làm thuê trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực tế nghiệt ngã,...

Tài nguyên than mỏ nước Nam

Thằng Tây làm chủ, mình làm cu li

Chỉ vì đói rách phải đi

Đi làm phu mỏ, bỏ quê, bỏ nhà

Một nghìn chín trăm ba ba

Là năm Quý Dậu con gà ác thay

Kể dời phu mỏ Hòn Gai

Công ty than của chủ Tây sang làm

Chiêu phu mộ Khách, An Nam

Cuốc tầng khai mỏ tìm than ra vầy

Than ra ở các mỏ này

Hà Lầm, Hà Sú, mỏ rày Ngã Hai

Bán than cho các nước ngoài

Tàu bè ngoại quốc vãng lai mua dùng

Chủ nhì, chủ nhất, đốc công

Mỗi sở một sếp cai trong sở làm

Làm ra máy trục, máy sàng

Sở Tàu, Than Luyện, Sở Than chung là

Va-gông, than chở về ga

La-ga đặt ở Cốt Na cổng đồn

Để cho xe hỏa dắt dồn

Thật là tiện lợi gọn gàng vân vi

Ăng Lê, Nhật Bản, Hoa Kỳ

Hồng Kông, Thượng Hải đều thì sang mua

Cửa Ông là Cẩm Phả po

Cẩm Phả min, Cọc Sáu, cùng là Mông Dương

Ngoại giao các nước thông thương

Hòn Gai giàu vốn lại cường thịnh ra

Tây Bay coi sổ la voa

Bắc ngay đường sắt cho xe thông hành

Một đường đi thẳng Hà Lầm

Một đường Núi Béo, Cọc Năm đi về …

Tác phẩm dân ca này là lời than thở, tố cáo nỗi khổ của người dân Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Bài ca mô tả cảnh khai thác than tại Hòn Gai, nơi người Việt tr...

Ai đem tôi đến chốn này

Bên kia Vạ Cháy, bên này Bang Gai

Trên đồn có lão quan hai

Cửa Lục tàu đậu một vài chỗ sâu

Thằng Tây mưu mẹo đã lâu

Đóng ba chiếc tầu chạy cạn cả ba

Một chiếc thì chạy Cốt Na

Chiếc vào Hà Sú, chiếc ra Hà Lầm

Mười giờ rưỡi nó kéo còi tầm

Cu li đâu đấy về nằm nghỉ ngơi

Đến mười hai giờ bốn mươi

Síp lê một tiếng muôn người kéo ra

Nó quát một tiếng chẳng là

Nó quát hai tiếng giãn ra hai hàng

Xướng thẻ thì xướng rõ ràng

Nó biên vào sổ đi làm táo tươi

Người thì ghè đá nung vôi

Người thì vác gỗ ai coi cho tường

Người thì xẻ đất đắp đường

Người thì đánh sắt ở trong lò rèn

Người thì xẻ ván đóng xe

Người thì chẻ trúc, chẻ tre đan lồng

Người xe hỏa, người máy rồng

Người biên kho gỗ, người trông kho dầu …

Tác phẩm ca dao này phản ánh chân thực cảnh lao động khổ sai của người dân Việt Nam dưới thời Pháp thuộc. Nó khắc họa một bức tranh sống động về cuộc sống bị bó...

Chưa đi chưa biết Cửa Ông

Đến đây mới biết đường không lối về

Phu sắng-tẩy ai thuê mà đánh

Thẻ than sàng ai bán mà mua

Nhà quê còn có ngày mùa

Đi nhặt, đi mót hột thừa mà ăn

Ở đây rét đói quanh năm

Đi câu cá: rủi, đi săn: hổ vồ

Khu Bò Đái xương khô rải rác

Bến Lò Vôi mấy xác bồng bềnh

Lạc loài bể khổ mông mênh

Thân vờ xơ xác lênh đênh chét mòn

Trót nghe bầu bạn ra đây

Lạ thung, lạ thổ, lạ cây, lạ nhà

Đồn Cẩm Phả sơn hà bát ngát

Huyện Hoành Bồ đá cát mênh mông

Ai ơi đứng lại mà trông

Kìa khe nước độc, nọ ông hùm già

Vui gì mà rủ nhau ra

Làm ăn khổ cực nghĩ mà tủi thân.

Câu ca dao "Chưa đi chưa biết Cửa Ông" là lời cảnh báo về sự khắc nghiệt và hiểm nguy của vùng đất xa lạ, nơi cuộc sống khó khăn, thiếu thốn. Bài ca thể hiện nỗ...